អធិករណភេទោ

អធិករណភេទោ

១. ឧក្កោដនភេទាទិ

៣៤០. ចូឡវ. ២១៥; បរិ. ២៧៥ ចត្តារិ អធិករណានិ។ វិវាទាធិករណំ, អនុវាទាធិករណំ, អាបត្តាធិករណំ, កិច្ចាធិករណំ – ឥមានិ ចត្តារិ អធិករណានិ។

ឥមេសំ ចតុន្នំ អធិករណានំ កតិ ឧក្កោដា? ឥមេសំ ចតុន្នំ អធិករណានំ ទស ឧក្កោដា។ វិវាទាធិករណស្ស ទ្វេ ឧក្កោដា, អនុវាទាធិករណស្ស ចត្តារោ ឧក្កោដា, អាបត្តាធិករណស្ស តយោ ឧក្កោដា, កិច្ចាធិករណស្ស ឯកោ ឧក្កោដោ – ឥមេសំ ចតុន្នំ អធិករណានំ ឥមេ ទស ឧក្កោដា។

វិវាទាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ កតិ សមថេ ឧក្កោដេតិ? អនុវាទាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ កតិ សមថេ ឧក្កោដេតិ? អាបត្តាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ កតិ សមថេ ឧក្កោដេតិ? កិច្ចាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ កតិ សមថេ ឧក្កោដេតិ?

វិវាទាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ ទ្វេ សមថេ ឧក្កោដេតិ។ អនុវាទាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ ចត្តារោ សមថេ ឧក្កោដេតិ។ អាបត្តាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ តយោ សមថេ ឧក្កោដេតិ។ កិច្ចាធិករណំ ឧក្កោដេន្តោ ឯកំ សមថំ ឧក្កោដេតិ។

៣៤១. កតិ ឧក្កោដា? កតិហាការេហិ ឧក្កោដនំ បសវតិ? កតិហង្គេហិ សមន្នាគតោ បុគ្គលោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ? កតិ បុគ្គលា អធិករណំ ឧក្កោដេន្តា អាបត្តិំ អាបជ្ជន្តិ?

ទ្វាទស ឧក្កោដា។ ទសហាការេហិ ឧក្កោដនំ បសវតិ។ ចតូហង្គេហិ សមន្នាគតោ បុគ្គលោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ។ ចត្តារោ បុគ្គលា អធិករណំ ឧក្កោដេន្តា អាបត្តិំ អាបជ្ជន្តិ?

កតមេ ទ្វាទស ឧក្កោដា? អកតំ កម្មំ, ទុក្កដំ កម្មំ, បុន កាតព្ពំ កម្មំ, អនិហតំ, ទុន្និហតំ, បុន និហនិតព្ពំ, អវិនិច្ឆិតំ, ទុវិនិច្ឆិតំ, បុន វិនិច្ឆិតព្ពំ, អវូបសន្តំ, ទុវូបសន្តំ, បុន វូបសមេតព្ពន្តិ – ឥមេ ទ្វាទស ឧក្កោដា។

កតមេហិ ទសហាការេហិ ឧក្កោដនំ បសវតិ? តត្ថ ជាតកំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, តត្ថ ជាតកំ វូបសន្តំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, អន្តរាមគ្គេ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, អន្តរាមគ្គេ វូបសន្តំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, តត្ថ គតំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, តត្ថ គតំ វូបសន្តំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, សតិវិនយំ ឧក្កោដេតិ, អមូឡ្ហវិនយំ ឧក្កោដេតិ, តស្សបាបិយសិកំ ឧក្កោដេតិ, តិណវត្ថារកំ ឧក្កោដេតិ – ឥមេហិ ទសហាការេហិ ឧក្កោដនំ បសវតិ។

កតមេហិ ចតូហង្គេហិ សមន្នាគតោ បុគ្គលោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ? ឆន្ទាគតិំ គច្ឆន្តោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, ទោសាគតិំ គច្ឆន្តោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, មោហាគតិំ គច្ឆន្តោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ, ភយាគតិំ គច្ឆន្តោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ – ឥមេហិ ចតូហង្គេហិ សមន្នាគតោ បុគ្គលោ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ។

កតមេ ចត្តារោ បុគ្គលា អធិករណំ ឧក្កោដេន្តា អាបត្តិំ អាបជ្ជន្តិ? តទហុបសម្បន្នោ ឧក្កោដេតិ ឧក្កោដនកំ បាចិត្តិយំ, អាគន្តុកោ ឧក្កោដេតិ ឧក្កោដនកំ បាចិត្តិយំ, ការកោ ឧក្កោដេតិ ឧក្កោដនកំ បាចិត្តិយំ, ឆន្ទទាយកោ ឧក្កោដេតិ ឧក្កោដនកំ បាចិត្តិយំ – ឥមេ ចត្តារោ បុគ្គលា អធិករណំ ឧក្កោដេន្តា អាបត្តិំ អាបជ្ជន្តិ។

២. អធិករណនិទានាទិ

៣៤២. វិវាទាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ? អនុវាទាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ? អាបត្តាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ ? កិច្ចាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ?

វិវាទាធិករណំ វិវាទនិទានំ វិវាទសមុទយំ វិវាទជាតិកំ វិវាទបភវំ វិវាទសម្ភារំ វិវាទសមុដ្ឋានំ។ អនុវាទាធិករណំ អនុវាទនិទានំ អនុវាទសមុទយំ អនុវាទជាតិកំ អនុវាទបភវំ អនុវាទសម្ភារំ អនុវាទសមុដ្ឋានំ។ អាបត្តាធិករណំ អាបត្តិនិទានំ អាបត្តិសមុទយំ អាបត្តិជាតិកំ អាបត្តិបភវំ អាបត្តិសម្ភារំ អាបត្តិសមុដ្ឋានំ។ កិច្ចាធិករណំ កិច្ចយនិទានំ កិច្ចយសមុទយំ កិច្ចយជាតិកំ កិច្ចយបភវំ កិច្ចយសម្ភារំ កិច្ចយសមុដ្ឋានំ។

វិវាទាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ? អនុវាទាធិករណំ…បេ.… អាបត្តាធិករណំ…បេ.… កិច្ចាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ?

វិវាទាធិករណំ ហេតុនិទានំ, ហេតុសមុទយំ, ហេតុជាតិកំ, ហេតុបភវំ, ហេតុសម្ភារំ, ហេតុសមុដ្ឋានំ។ អនុវាទាធិករណំ…បេ.… អាបត្តាធិករណំ…បេ.… កិច្ចាធិករណំ ហេតុនិទានំ, ហេតុសមុទយំ, ហេតុជាតិកំ, ហេតុបភវំ, ហេតុសម្ភារំ, ហេតុសមុដ្ឋានំ។

វិវាទាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ? អនុវាទាធិករណំ …បេ.… អាបត្តាធិករណំ…បេ.… កិច្ចាធិករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ?

វិវាទាធិករណំ បច្ចយនិទានំ, បច្ចយសមុទយំ, បច្ចយជាតិកំ, បច្ចយបភវំ, បច្ចយសម្ភារំ, បច្ចយសមុដ្ឋានំ។ អនុវាទាធិករណំ…បេ.… អាបត្តាធិករណំ…បេ.… កិច្ចាធិករណំ បច្ចយនិទានំ, បច្ចយសមុទយំ, បច្ចយជាតិកំ, បច្ចយបភវំ, បច្ចយសម្ភារំ, បច្ចយសមុដ្ឋានំ។

៣. អធិករណមូលាទិ

៣៤៣. ចតុន្នំ អធិករណានំ កតិ មូលានិ, កតិ សមុដ្ឋានា? ចតុន្នំ អធិករណានំ តេត្តិំស មូលានិ, តេត្តិំស សមុដ្ឋានា។

ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមានិ តេត្តិំស មូលានិ? វិវាទាធិករណស្ស ទ្វាទស មូលានិ, អនុវាទាធិករណស្ស ចុទ្ទស មូលានិ, អាបត្តាធិករណស្ស ឆ មូលានិ, កិច្ចាធិករណស្ស ឯកំ មូលំ, សង្ឃោ – ចតុន្នំ អធិករណានំ ឥមានិ តេត្តិំស មូលានិ។

ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមេ តេត្តិំស សមុដ្ឋានា? វិវាទាធិករណស្ស អដ្ឋារសភេទករវត្ថូនិ សមុដ្ឋានា, អនុវាទាធិករណស្ស ចតស្សោ វិបត្តិយោ សមុដ្ឋានា, អាបត្តាធិករណស្ស សត្តាបត្តិក្ខន្ធា សមុដ្ឋានា, កិច្ចាធិករណស្ស ចត្តារិ កម្មានិ សមុដ្ឋានា – ចតុន្នំ អធិករណានំ ឥមេ តេត្តិំស សមុដ្ឋានា។

៤. អធិករណបច្ចយាបត្តិ

៣៤៤. វិវាទាធិករណំ អាបត្តានាបត្តីតិ? វិវាទាធិករណំ ន អាបត្តិ។ កិំ បន វិវាទាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យាតិ? អាម, វិវាទាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យ។ វិវាទាធិករណបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? វិវាទាធិករណបច្ចយា ទ្វេ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។ ឧបសម្បន្នំ ឱមសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស; អនុបសម្បន្នំ ឱមសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស – វិវាទាធិករណបច្ចយា ឥមា ទ្វេ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ កតិ វិបត្តិយោ ភជន្តិ? ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមំ អធិករណំ? សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ កតិហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា? ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ? កតិហិ អធិករណេហិ កតិសុ ឋានេសុ កតិហិ សមថេហិ សម្មន្តិ?

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ ឯកំ វិបត្តិំ ភជន្តិ – អាចារវិបត្តិំ។ ចតុន្នំ អធិករណានំ , អាបត្តាធិករណំ។ សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ ទ្វីហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា – សិយា បាចិត្តិយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ទុក្កដាបត្តិក្ខន្ធេន។ ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ តីហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ។ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; តីសុ ឋានេសុ – សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ; តីហិ សមថេហិ សម្មន្តិ – សិយា សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច, សិយា សម្មុខាវិនយេន ច តិណវត្ថារកេន ច។

៣៤៥. អនុវាទាធិករណំ អាបត្តានាបត្តីតិ? អនុវាទាធិករណំ ន អាបត្តិ។ កិំ បន អនុវាទាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យាតិ? អាម, អនុវាទាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យ។ អនុវាទាធិករណបច្ចយា, កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? អនុវាទាធិករណបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។ ភិក្ខុំ អមូលកេន បារាជិកេន ធម្មេន អនុទ្ធំសេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; អមូលកេន សង្ឃាទិសេសេន អនុទ្ធំសេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស; អមូលិកាយ អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស – អនុវាទាធិករណបច្ចយា ឥមា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ កតិ វិបត្តិយោ ភជន្តិ? ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមំ អធិករណំ? សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ កតិហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា? ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ? កតិហិ អធិករណេហិ កតិសុ ឋានេសុ កតិហិ សមថេហិ សម្មន្តិ?

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ ទ្វេ វិបត្តិយោ ភជន្តិ – សិយា សីលវិបត្តិំ, សិយា អាចារវិបត្តិំ។ ចតុន្នំ អធិករណានំ, អាបត្តាធិករណំ។ សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ តីហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា – សិយា សង្ឃាទិសេសាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា បាចិត្តិយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ទុក្កដាបត្តិក្ខន្ធេន។ ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ តីហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ។ យា តា អាបត្តិយោ គរុកា តា អាបត្តិយោ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; ឯកម្ហិ ឋានេ – សង្ឃមជ្ឈេ; ទ្វីហិ សមថេហិ សម្មន្តិ – សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច។ យា តា អាបត្តិយោ លហុកា តា អាបត្តិយោ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; តីសុ ឋានេសុ – សង្ឃមជ្ឈេ គណមជ្ឈេ បុគ្គលស្ស សន្តិកេ; តីហិ សមថេហិ សម្មន្តិ – សិយា សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច , សិយា សម្មុខាវិនយេន ច តិណវត្ថារកេន ច។

៣៤៦. អាបត្តាធិករណំ អាបត្តានាបត្តីតិ? អាបត្តាធិករណំ អាបត្តិ។ កិំ បន អាបត្តាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យាតិ? អាម, អាបត្តាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យ។ អាបត្តាធិករណបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? អាបត្តាធិករណបច្ចយា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។ ភិក្ខុនី ជានំ បារាជិកំ ធម្មំ បារាជិកំ ធម្មំ អជ្ឈាបន្នំ (ស្យា.) បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស; វេមតិកា បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; ភិក្ខុ សង្ឃាទិសេសំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស; អាចារវិបត្តិំ បដិច្ឆាទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស – អាបត្តាធិករណបច្ចយា ឥមា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ កតិ វិបត្តិយោ ភជន្តិ? ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមំ អធិករណំ? សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ កតិហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា? ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ ? កតិហិ អធិករណេហិ កតិសុ ឋានេសុ កតិហិ សមថេហិ សម្មន្តិ?

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ ទ្វេ វិបត្តិយោ ភជន្តិ – សិយា សីលវិបត្តិំ សិយា អាចារវិបត្តិំ។ ចតុន្នំ អធិករណានំ – អាបត្តាធិករណំ។ សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ ចតូហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា – សិយា បារាជិកាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ថុល្លច្ចយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា បាចិត្តិយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ទុក្កដាបត្តិក្ខន្ធេន។ ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ ឯកេន សមុដ្ឋានេន សមុដ្ឋន្តិ – កាយតោ ច វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋន្តិ។ យា សា អាបត្តិ អនវសេសា សា អាបត្តិ ន កតមេន អធិករណេន, ន កតមម្ហិ ឋានេ, ន កតមេន សមថេន សម្មតិ។ យា តា អាបត្តិយោ លហុកា តា អាបត្តិយោ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; តីសុ ឋានេសុ – សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ; តីហិ សមថេហិ សម្មន្តិ – សិយា សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច, សិយា សម្មុខាវិនយេន ច តិណវត្ថារកេន ច។

៣៤៧. កិច្ចាធិករណំ អាបត្តានាបត្តីតិ? កិច្ចាធិករណំ ន អាបត្តិ។ កិំ បន កិច្ចាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យាតិ? អាម, កិច្ចាធិករណបច្ចយា អាបត្តិំ អាបជ្ជេយ្យ។ កិច្ចាធិករណបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? កិច្ចាធិករណបច្ចយា បញ្ច អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។ ឧក្ខិត្តានុវត្តិកា ភិក្ខុនី យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជតិ, ញត្តិយា ទុក្កដំ; ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា; កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ បារាជិកស្ស; ភេទកានុវត្តកា ភិក្ខូ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស – កិច្ចាធិករណបច្ចយា ឥមា បញ្ច អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ។

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ កតិ វិបត្តិយោ ភជន្តិ? ចតុន្នំ អធិករណានំ កតមំ អធិករណំ? សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ កតិហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា? ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋន្តិ? កតិហិ អធិករណេហិ កតិសុ ឋានេសុ កតិហិ សមថេហិ សម្មន្តិ?

តា អាបត្តិយោ ចតុន្នំ វិបត្តីនំ ទ្វេ វិបត្តិយោ ភជន្តិ – សិយា សីលវិបត្តិំ សិយា អាចារវិបត្តិំ។ ចតុន្នំ អធិករណានំ – អាបត្តាធិករណំ។ សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ បញ្ចហិ អាបត្តិក្ខន្ធេហិ សង្គហិតា – សិយា បារាជិកាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា សង្ឃាទិសេសាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ថុល្លច្ចយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា បាចិត្តិយាបត្តិក្ខន្ធេន, សិយា ទុក្កដាបត្តិក្ខន្ធេន។ ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ ឯកេន សមុដ្ឋានេន សមុដ្ឋន្តិ – កាយតោ ច វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋន្តិ។ យា សា អាបត្តិ អនវសេសា សា អាបត្តិ ន កតមេន អធិករណេន, ន កតមម្ហិ ឋានេ, ន កតមេន សមថេន សម្មតិ។ យា សា អាបត្តិ គរុកា សា អាបត្តិ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; ឯកម្ហិ ឋានេ – សង្ឃមជ្ឈេ; ទ្វីហិ សមថេហិ សម្មតិ – សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច។ យា តា អាបត្តិយោ លហុកា តា អាបត្តិយោ ឯកេន អធិករណេន – កិច្ចាធិករណេន; តីសុ ឋានេសុ – សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ; តីហិ សមថេហិ សម្មន្តិ – សិយា សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច, សិយា សម្មុខាវិនយេន ច តិណវត្ថារកេន ច។

៥. អធិករណាធិប្បាយោ

៣៤៨. វិវាទាធិករណំ ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ។ វិវាទាធិករណំ ន ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ន ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ន ហោតិ កិច្ចាធិករណំ; អបិ ច, វិវាទាធិករណបច្ចយា ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ។ យថា កថំ វិយ? ចូឡវ. ២១៥; បរិ. ៣១៤ ឥធ ភិក្ខូ វិវទន្តិ – ធម្មោតិ វា អធម្មោតិ វា ទុដ្ឋុល្លាបត្តីតិ វា អទុដ្ឋុល្លាបត្តីតិ វា។ យំ តត្ថ ភណ្ឌនំ កលហោ វិគ្គហោ វិវាទោ នានាវាទោ អញ្ញថាវាទោ វិបច្ចតាយ វោហារោ មេធកំ, ឥទំ វុច្ចតិ វិវាទាធិករណំ។ វិវាទាធិករណេ សង្ឃោ វិវទតិ វិវាទាធិករណំ។ វិវទមានោ អនុវទតិ អនុវាទាធិករណំ។ អនុវទមានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ អាបត្តាធិករណំ។ តាយ អាបត្តិយា សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ កិច្ចាធិករណំ។ ឯវំ វិវាទាធិករណបច្ចយា ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ។

អនុវាទាធិករណំ ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ។ អនុវាទាធិករណំ ន ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ន ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ន ហោតិ វិវាទាធិករណំ; អបិ ច, អនុវាទាធិករណបច្ចយា ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ។ យថា កថំ វិយ? ឥធ ភិក្ខូ ភិក្ខុំ អនុវទន្តិ សីលវិបត្តិយា វា អាចារវិបត្តិយា វា ទិដ្ឋិវិបត្តិយា វា អាជីវវិបត្តិយា វា។ យោ តត្ថ អនុវាទោ អនុវទនា អនុល្លបនា អនុភណនា អនុសម្បវង្កតា អព្ភុស្សហនតា អនុពលប្បទានំ, ឥទំ វុច្ចតិ អនុវាទាធិករណំ។ អនុវាទាធិករណេ សង្ឃោ វិវទតិ, វិវាទាធិករណំ។ វិវទមានោ អនុវទតិ, អនុវាទាធិករណំ។ អនុវទមានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អាបត្តាធិករណំ។ តាយ អាបត្តិយា សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ, កិច្ចាធិករណំ។ ឯវំ អនុវាទាធិករណបច្ចយា ហោតិ អាបត្តាធិករណំ, ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ។

អាបត្តាធិករណំ ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ។ អាបត្តាធិករណំ ន ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ន ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ន ហោតិ អនុវាទាធិករណំ; អបិ ច, អាបត្តាធិករណបច្ចយា ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ។ យថា កថំ វិយ? ចូឡវ. ២១៥; បរិ. ៣៤៨ បញ្ចបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តាធិករណំ, សត្តបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តាធិករណំ, ឥទំ វុច្ចតិ អាបត្តាធិករណំ។ អាបត្តាធិករណេ សង្ឃោ វិវទតិ វិវាទាធិករណំ។ វិវទមានោ អនុវទតិ អនុវាទាធិករណំ។ អនុវទមានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ អាបត្តាធិករណំ។ តាយ អាបត្តិយា សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ កិច្ចាធិករណំ។ ឯវំ អាបត្តាធិករណបច្ចយា ហោតិ កិច្ចាធិករណំ, ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ។

កិច្ចាធិករណំ ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ។ កិច្ចាធិករណំ ន ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ន ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ន ហោតិ អាបត្តាធិករណំ; អបិ ច, កិច្ចាធិករណបច្ចយា ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ។ យថា កថំ វិយ? យា សង្ឃស្ស កិច្ចយតា ករណីយតា អបលោកនកម្មំ ញត្តិកម្មំ ញត្តិទុតិយកម្មំ ញត្តិចតុត្ថកម្មំ, ឥទំ វុច្ចតិ កិច្ចាធិករណំ។ កិច្ចាធិករណេ សង្ឃោ វិវទតិ វិវាទាធិករណំ។ វិវទមានោ អនុវទតិ អនុវាទាធិករណំ។ អនុវទមានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ អាបត្តាធិករណំ។ តាយ អាបត្តិយា សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ កិច្ចាធិករណំ។ ឯវំ កិច្ចាធិករណបច្ចយា ហោតិ វិវាទាធិករណំ, ហោតិ អនុវាទាធិករណំ, ហោតិ អាបត្តាធិករណំ។

៦. បុច្ឆាវារោ

៣៤៩. យត្ថ សតិវិនយោ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ សតិវិនយោ? យត្ថ អមូឡ្ហវិនយោ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ អមូឡ្ហវិនយោ? យត្ថ បដិញ្ញាតករណំ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ បដិញ្ញាតករណំ? យត្ថ យេភុយ្យសិកា តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ យេភុយ្យសិកា? យត្ថ តស្សបាបិយសិកា តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ តស្សបាបិយសិកា? យត្ថ តិណវត្ថារកោ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ? យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ តិណវត្ថារកោ?

៧. វិស្សជ្ជនាវារោ

៣៥០. យស្មិំ សមយេ សម្មុខាវិនយេន ច សតិវិនយេន ច អធិករណំ វូបសម្មតិ – យត្ថ សតិវិនយោ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ, យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ សតិវិនយោ, ន តត្ថ អមូឡ្ហវិនយោ, ន តត្ថ បដិញ្ញាតករណំ, ន តត្ថ យេភុយ្យសិកា, ន តត្ថ តស្សបាបិយសិកា, ន តត្ថ តិណវត្ថារកោ។ យស្មិំ សមយេ សម្មុខាវិនយេន ច អមូឡ្ហវិនយេន ច…បេ.… សម្មុខាវិនយេន ច បដិញ្ញាតករណេន ច…បេ.… សម្មុខាវិនយេន ច យេភុយ្យសិកាយ ច…បេ.… សម្មុខាវិនយេន ច តស្សបាបិយសិកាយ ច…បេ.… សម្មុខាវិនយេន ច តិណវត្ថារកេន ច អធិករណំ វូបសម្មតិ – យត្ថ តិណវត្ថារកោ តត្ថ សម្មុខាវិនយោ, យត្ថ សម្មុខាវិនយោ តត្ថ តិណវត្ថារកោ, ន តត្ថ សតិវិនយោ, ន តត្ថ អមូឡ្ហវិនយោ, ន តត្ថ បដិញ្ញាតករណំ, ន តត្ថ យេភុយ្យសិកា, ន តត្ថ តស្សបាបិយសិកា។

៨. សំសដ្ឋវារោ

៣៥១. សម្មុខាវិនយោតិ វា សតិវិនយោតិ វា – ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា ឧទាហុ វិសំសដ្ឋា? លព្ភា ច បនិមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ? សម្មុខាវិនយោតិ វា អមូឡ្ហវិនយោតិ វា…បេ.… សម្មុខាវិនយោតិ វា បដិញ្ញាតករណន្តិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា យេភុយ្យសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តស្សបាបិយសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តិណវត្ថារកោតិ – ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា ឧទាហុ វិសំសដ្ឋា ? លព្ភា ច បនិមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ?

សម្មុខាវិនយោតិ វា សតិវិនយោតិ វា – ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា, នោ វិសំសដ្ឋា; ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ។ សម្មុខាវិនយោតិ វា អមូឡ្ហវិនយោតិ វា…បេ.… សម្មុខាវិនយោតិ វា បដិញ្ញាតករណន្តិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា យេភុយ្យសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តស្សបាបិយសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តិណវត្ថារកោតិ វា – ឥមេ ធម្មា សំសដ្ឋា, នោ វិសំសដ្ឋា; ន ច លព្ភា ឥមេសំ ធម្មានំ វិនិព្ភុជិត្វា វិនិព្ភុជិត្វា នានាករណំ បញ្ញាបេតុំ។

៩. សត្តសមថនិទានំ

៣៥២. សម្មុខាវិនយោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ កិំសមុដ្ឋានោ? សតិវិនយោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ? អមូឡ្ហវិនយោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ? បដិញ្ញាតករណំ កិំនិទានំ, កិំសមុទយំ, កិំជាតិកំ, កិំបភវំ, កិំសម្ភារំ, កិំសមុដ្ឋានំ? យេភុយ្យសិកា កិំនិទានា, កិំសមុទយា, កិំជាតិកា, កិំបភវា, កិំសម្ភារា, កិំសមុដ្ឋានា? តស្សបាបិយសិកា កិំនិទានា, កិំសមុទយា, កិំជាតិកា, កិំបភវា, កិំសម្ភារា, កិំសមុដ្ឋានា តិណវត្ថារកោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ?

សម្មុខាវិនយោ និទាននិទានោ, និទានសមុទយោ, និទានជាតិកោ, និទានបភវោ, និទានសម្ភារោ, និទានសមុដ្ឋានោ។ សតិវិនយោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ និទាននិទានំ, និទានសមុទយំ, និទានជាតិកំ, និទានបភវំ, និទានសម្ភារំ, និទានសមុដ្ឋានំ។ យេភុយ្យសិកា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា និទាននិទានា, និទានសមុទយា, និទានជាតិកា, និទានបភវា, និទានសម្ភារា , និទានសមុដ្ឋានា។ តិណវត្ថារកោ និទាននិទានោ, និទានសមុទយោ, និទានជាតិកោ, និទានបភវោ, និទានសម្ភារោ, និទានសមុដ្ឋានោ។

សម្មុខាវិនយោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ ? សតិវិនយោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ…បេ.… យេភុយ្យសិកា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា…បេ.… តិណវត្ថារកោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ?

សម្មុខាវិនយោ ហេតុនិទានោ, ហេតុសមុទយោ, ហេតុជាតិកោ, ហេតុបភវោ, ហេតុសម្ភារោ, ហេតុសមុដ្ឋានោ ។ សតិវិនយោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ ហេតុនិទានំ, ហេតុសមុទយំ, ហេតុជាតិកំ, ហេតុបភវំ, ហេតុសម្ភារំ, ហេតុសមុដ្ឋានំ។ យេភុយ្យសិកា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា ហេតុនិទានា, ហេតុសមុទយា, ហេតុជាតិកា, ហេតុបភវា, ហេតុសម្ភារា, ហេតុសមុដ្ឋានា។ តិណវត្ថារកោ ហេតុនិទានោ, ហេតុសមុទយោ, ហេតុជាតិកោ, ហេតុបភវោ, ហេតុសម្ភារោ, ហេតុសមុដ្ឋានោ។

សម្មុខាវិនយោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ? សតិវិនយោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ…បេ.… យេភុយ្យសិកា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា…បេ.… តិណវត្ថារកោ កិំនិទានោ, កិំសមុទយោ, កិំជាតិកោ, កិំបភវោ, កិំសម្ភារោ, កិំសមុដ្ឋានោ? សម្មុខាវិនយោ បច្ចយនិទានោ, បច្ចយសមុទយោ, បច្ចយជាតិកោ, បច្ចយបភវោ, បច្ចយសម្ភារោ, បច្ចយសមុដ្ឋានោ។ សតិវិនយោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ បច្ចយនិទានំ, បច្ចយសមុទយំ, បច្ចយជាតិកំ, បច្ចយបភវំ, បច្ចយសម្ភារំ, បច្ចយសមុដ្ឋានំ។ យេភុយ្យសិកា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា បច្ចយនិទានា, បច្ចយសមុទយា, បច្ចយជាតិកា, បច្ចយបភវា, បច្ចយសម្ភារា, បច្ចយសមុដ្ឋានា។ តិណវត្ថារកោ បច្ចយនិទានោ, បច្ចយសមុទយោ, បច្ចយជាតិកោ, បច្ចយបភវោ, បច្ចយសម្ភារោ, បច្ចយសមុដ្ឋានោ។

៣៥៣. សត្តន្នំ សមថានំ កតិ មូលានិ, កតិ សមុដ្ឋានា? សត្តន្នំ សមថានំ ឆព្ពីស មូលានិ, ឆត្តិំស សមុដ្ឋានា។ សត្តន្នំ សមថានំ កតមានិ ឆព្ពី មូលានិ? សម្មុខាវិនយស្ស ចត្តារិ មូលានិ។ សង្ឃសម្មុខតា, ធម្មសម្មុខតា, វិនយសម្មុខតា, បុគ្គលសម្មុខតា; សតិវិនយស្ស ចត្តារិ មូលានិ; អមូឡ្ហវិនយស្ស ចត្តារិ មូលានិ; បដិញ្ញាតករណស្ស ទ្វេ មូលានិ – យោ ច ទេសេតិ យស្ស ច ទេសេតិ; យេភុយ្យសិកាយ ចត្តារិ មូលានិ; តស្សបាបិយសិកាយ ចត្តារិ មូលានិ; តិណវត្ថារកស្ស ចត្តារិ មូលានិ – សង្ឃសម្មុខតា, ធម្មសម្មុខតា, វិនយសម្មុខតា, បុគ្គលសម្មុខតា – សត្តន្នំ សមថានំ ឥមានិ ឆព្ពីស មូលានិ។

សត្តន្នំ សមថានំ កតមេ ឆត្តិំស សមុដ្ឋានា? សតិវិនយស្ស កម្មស្ស កិរិយា, ករណំ, ឧបគមនំ, អជ្ឈុបគមនំ, អធិវាសនា, អប្បដិក្កោសនា។ អមូឡ្ហវិនយស្ស កម្មស្ស…បេ.… បដិញ្ញាតករណស្ស កម្មស្ស… យេភុយ្យសិកាយ កម្មស្ស… តស្សបាបិយសិកាយ កម្មស្ស… តិណវត្ថារកស្ស កម្មស្ស កិរិយា, ករណំ, ឧបគមនំ, អជ្ឈុបគមនំ, អធិវាសនា, អប្បដិក្កោសនា – សត្តន្នំ សមថានំ ឥមេ ឆត្តិំស សមុដ្ឋានា។

១០. សត្តសមថនានត្ថាទិ

៣៥៤. សម្មុខាវិនយោតិ វា សតិវិនយោតិ វា – ឥមេ ធម្មា នានត្ថា នានាព្យញ្ជនា ឧទាហុ ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានំ? សម្មុខាវិនយោតិ វា អមូឡ្ហវិនយោតិ វា…បេ.… សម្មុខាវិនយោតិ វា បដិញ្ញាតករណន្តិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា យេភុយ្យសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តស្សបាបិយសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តិណវត្ថារកោតិ វា – ឥមេ ធម្មា នានត្ថា នានាព្យញ្ជនា ឧទាហុ ឯកត្ថា ព្យញ្ជនមេវ នានំ? សម្មុខាវិនយោតិ វា សតិវិនយោតិ វា – ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានាព្យញ្ជនា ច។ សម្មុខាវិនយោតិ វា អមូឡ្ហវិនយោតិ វា…បេ.… សម្មុខាវិនយោតិ វា បដិញ្ញាតករណន្តិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា យេភុយ្យសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តស្សបាបិយសិកាតិ វា… សម្មុខាវិនយោតិ វា តិណវត្ថារកោតិ វា – ឥមេ ធម្មា នានត្ថា ចេវ នានា ព្យញ្ជនា ច។

៣៥៥. ចូឡវ. ២២៤ វិវាទោ វិវាទាធិករណំ, វិវាទោ នោ អធិករណំ, អធិករណំ នោ វិវាទោ, អធិករណញ្ចេវ វិវាទោ ច? សិយា វិវាទោ វិវាទាធិករណំ, សិយា វិវាទោ នោ អធិករណំ, សិយា អធិករណំ នោ វិវាទោ, សិយា អធិករណញ្ចេវ វិវាទោ ច។

តត្ថ កតមោ វិវាទោ វិវាទាធិករណំ? ឥធ ភិក្ខូ វិវទន្តិ ធម្មោតិ វា អធម្មោតិ វា…បេ.… ទុដ្ឋុល្លា អាបត្តីតិ វា អទុដ្ឋុល្លា អាបត្តីតិ វា។ យំ តត្ថ ភណ្ឌនំ, កលហោ, វិគ្គហោ, វិវាទោ, នានាវាទោ, អញ្ញថាវាទោ, វិបច្ចតាយ វោហារោ, មេធកំ – អយំ វិវាទោ វិវាទាធិករណំ។

តត្ថ កតមោ វិវាទោ នោ អធិករណំ? មាតាបិ បុត្តេន វិវទតិ, បុត្តោបិ មាតរា វិវទតិ, បិតាបិ បុត្តេន វិវទតិ, បុត្តោបិ បិតរា វិវទតិ, ភាតាបិ ភាតរា វិវទតិ, ភាតាបិ ភគិនិយា វិវទតិ, ភគិនីបិ ភាតរា វិវទតិ, សហាយោបិ សហាយេន វិវទតិ – អយំ វិវាទោ នោ អធិករណំ។

តត្ថ កតមំ អធិករណំ នោ វិវាទោ? អនុវាទាធិករណំ, អាបត្តាធិករណំ, កិច្ចាធិករណំ – ឥទំ អធិករណំ នោ វិវាទោ។

តត្ថ កតមំ អធិករណញ្ចេវ វិវាទោ ច? វិវាទាធិករណំ អធិករណញ្ចេវ វិវាទោ ច។

៣៥៦. ចូឡវ. ២២៤ អាទយោ អនុវាទោ អនុវាទាធិករណំ, អនុវាទោ នោ អធិករណំ, អធិករណំ នោ អនុវាទោ, អធិករណញ្ចេវ អនុវាទោ ច? សិយា អនុវាទោ អនុវាទាធិករណំ, សិយា អនុវាទោ នោ អធិករណំ, សិយា អធិករណំ នោ អនុវាទោ, សិយា អធិករណញ្ចេវ អនុវាទោ ច។

តត្ថ កតមោ អនុវាទោ អនុវាទាធិករណំ? ឥធ ភិក្ខូ ភិក្ខុំ អនុវទន្តិ សីលវិបត្តិយា វា អាចារវិបត្តិយា វា ទិដ្ឋិវិបត្តិយា វា អាជីវវិបត្តិយា វា។ យោ តត្ថ អនុវាទោ, អនុវទនា អនុល្លបនា អនុភណនា អនុសម្បវង្កតា អព្ភុស្សហនតា អនុពលប្បទានំ – អយំ អនុវាទោ អនុវាទាធិករណំ។

តត្ថ កតមោ អនុវាទោ នោ អធិករណំ? មាតាបិ បុត្តំ អនុវទតិ, បុត្តោបិ មាតរំ អនុវទតិ, បិតាបិ បុត្តំ អនុវទតិ, បុត្តោបិ បិតរំ អនុវទតិ, ភាតាបិ ភាតរំ អនុវទតិ, ភាតាបិ ភគិនិំ អនុវទតិ, ភគិនីបិ ភាតរំ អនុវទតិ, សហាយោបិ សហាយំ អនុវទតិ – អយំ អនុវាទោ នោ អធិករណំ។

តត្ថ កតមំ អធិករណំ នោ អនុវាទោ? អាបត្តាធិករណំ កិច្ចាធិករណំ វិវាទាធិករណំ – ឥទំ អធិករណំ នោ អនុវាទោ។

តត្ថ កតមំ អធិករណញ្ចេវ អនុវាទោ ច? អនុវាទាធិករណំ អធិករណញ្ចេវ អនុវាទោ ច។

៣៥៧. អាបត្តិ អាបត្តាធិករណំ, អាបត្តិ នោ អធិករណំ, អធិករណំ នោ អាបត្តិ, អធិករណញ្ចេវ អាបត្តិ ច? សិយា អាបត្តិ អាបត្តាធិករណំ, សិយា អាបត្តិ នោ អធិករណំ, សិយា អធិករណំ នោ អាបត្តិ, សិយា អធិករណញ្ចេវ អាបត្តិ ច។

តត្ថ កតមា អាបត្តិ អាបត្តាធិករណំ? បញ្ចបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តាធិករណំ ។ សត្តបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តាធិករណំ។ អយំ អាបត្តិ អាបត្តាធិករណំ។

តត្ថ កតមា អាបត្តិ នោ អធិករណំ? សោតាបត្តិ សមាបត្តិ – អយំ អាបត្តិ នោ អធិករណំ។

តត្ថ កតមំ អធិករណំ នោ អាបត្តិ? កិច្ចាធិករណំ វិវាទាធិករណំ អនុវាទាធិករណំ – ឥទំ អធិករណំ នោ អាបត្តិ។

តត្ថ កតមំ អធិករណញ្ចេវ អាបត្តិ ច? អាបត្តាធិករណំ អធិករណញ្ចេវ អាបត្តិ ច។

៣៥៨. ចូឡវ. ២២៣ កិច្ចំ កិច្ចាធិករណំ, កិច្ចំ នោ អធិករណំ, អធិករណំ នោ កិច្ចំ, អធិករណញ្ចេវ កិច្ចញ្ច? សិយា កិច្ចំ កិច្ចាធិករណំ, សិយា កិច្ចំ នោ អធិករណំ, សិយា អធិករណំ នោ កិច្ចំ, សិយា អធិករណញ្ចេវ កិច្ចញ្ច។

តត្ថ កតមំ កិច្ចំ កិច្ចាធិករណំ? យា សង្ឃស្ស កិច្ចយតា ករណីយតា អបលោកនកម្មំ ញត្តិកម្មំ ញត្តិទុតិយកម្មំ ញត្តិចតុត្ថកម្មំ – ឥទំ កិច្ចំ កិច្ចាធិករណំ។

តត្ថ កតមំ កិច្ចំ នោ អធិករណំ? អាចរិយកិច្ចំ ឧបជ្ឈាយកិច្ចំ ឧបជ្ឈាយកិច្ចំ សកិច្ចំ (ក.) សមានុបជ្ឈាយកិច្ចំ សមានាចរិយកិច្ចំ – ឥទំ កិច្ចំ នោ អធិករណំ។

តត្ថ កតមំ អធិករណំ នោ កិច្ចំ? វិវាទាធិករណំ អនុវាទាធិករណំ អាបត្តាធិករណំ – ឥទំ អធិករណំ នោ កិច្ចំ។

តត្ថ កតមំ អធិករណញ្ចេវ កិច្ចញ្ច? កិច្ចាធិករណំ អធិករណញ្ចេវ កិច្ចំ ចាតិ។

អធិករណភេទោ និដ្ឋិតោ។

តស្សុទ្ទានំ –

អធិករណំ ឧក្កោដា, អាការា បុគ្គលេន ច;

និទានហេតុបច្ចយា, មូលំ សមុដ្ឋានេន ច។

អាបត្តិ ហោតិ យត្ថ ច, សំសដ្ឋា និទានេន ច សំសដ្ឋា និទានបភវា (សី.);

ហេតុបច្ចយមូលានិ, សមុដ្ឋានេន ព្យញ្ជនា;

វិវាទោ អធិករណន្តិ, ភេទាធិករណេ ឥទន្តិ។