សមុដ្ឋានសីសសង្ខេបោ

សមុដ្ឋានសីសសង្ខេបោ

សមុដ្ឋានស្សុទ្ទានំ

២៥៧.

អនិច្ចា សព្ពេ សង្ខារា, ទុក្ខានត្តា ច សង្ខតា;

និព្ពានញ្ចេវ បញ្ញត្តិ, អនត្តា ឥតិ និច្ឆយា។

ពុទ្ធចន្ទេ អនុប្បន្នេ, ពុទ្ធាទិច្ចេ អនុគ្គតេ;

តេសំ សភាគធម្មានំ, នាមមត្តំ ន នាយតិ។

ទុក្ករំ វិវិធំ កត្វា, បូរយិត្វាន បារមី;

ឧប្បជ្ជន្តិ មហាវីរា, ចក្ខុភូតា សព្រហ្មកេ។

តេ ទេសយន្តិ សទ្ធម្មំ, ទុក្ខហានិំ សុខាវហំ;

អង្គីរសោ សក្យមុនិ, សព្ពភូតានុកម្បកោ។

សព្ពសត្តុត្តមោ សីហោ, បិដកេ តីណិ ទេសយិ;

សុត្តន្តមភិធម្មញ្ច, វិនយញ្ច មហាគុណំ។

ឯវំ នីយតិ សទ្ធម្មោ, វិនយោ យទិ តិដ្ឋតិ;

ឧភតោ ច វិភង្គានិ, ខន្ធកា យា ច មាតិកា។

មាលា សុត្តគុណេនេវ, បរិវារេន គន្ថិតា;

តស្សេវ បរិវារស្ស, សមុដ្ឋានំ និយតោ កតំ។

សម្ភេទំ និទានំ ចញ្ញំ, សុត្តេ ទិស្សន្តិ ឧបរិ;

តស្មា សិក្ខេ បរិវារំ, ធម្មកាមោ សុបេសលោតិ។

តេរសសមុដ្ឋានំ

វិភង្គេ ទ្វីសុ បញ្ញត្តំ, ឧទ្ទិសន្តិ ឧបោសថេ;

បវក្ខាមិ សមុដ្ឋានំ, យថាញាយំ សុណាថ មេ។

បារាជិកំ យំ បឋមំ, ទុតិយញ្ច តតោ បរំ;

សញ្ចរិត្តានុភាសនញ្ច, អតិរេកញ្ច ចីវរំ។

លោមានិ បទសោធម្មោ, ភូតំ សំវិធានេន ច;

ថេយ្យទេសនចោរី ច, អននុញ្ញាតាយ តេរស។

តេរសេតេ សមុដ្ឋាន នយា, វិញ្ញូហិ ចិន្តិតា។

ឯកេកស្មិំ សមុដ្ឋានេ, សទិសា ឥធ ទិស្សរេ។

១. បឋមបារាជិកសមុដ្ឋានំ

២៥៨.

មេថុនំ សុក្កសំសគ្គោ, អនិយតា បឋមិកា;

បុព្ពូបបរិបាចិតា, រហោ ភិក្ខុនិយា សហ។

សភោជនេ រហោ ទ្វេ ច, អង្គុលិ ឧទកេ ហសំ;

បហារេ ឧគ្គិរេ ចេវ, តេបញ្ញាសា ច សេខិយា។

អធក្ខគាមាវស្សុតា, តលមដ្ឋញ្ច សុទ្ធិកា;

វស្សំវុដ្ឋា ច ឱវាទំ, នានុពន្ធេ បវត្តិនិំ។

ឆសត្តតិ ឥមេ សិក្ខា, កាយមានសិកា កតា;

សព្ពេ ឯកសមុដ្ឋានា, បឋមំ បារាជិកំ យថា។

បឋមបារាជិកសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

២. ទុតិយបារាជិកសមុដ្ឋានំ

២៥៩.

អទិន្នំ វិគ្គហុត្តរិ, ទុដ្ឋុល្លា អត្តកាមិនំ;

អមូលា អញ្ញភាគិយា, អនិយតា ទុតិយិកា។

អច្ឆិន្ទេ បរិណាមនេ, មុសា ឱមសបេសុណា;

ទុដ្ឋុល្លា បថវីខណេ, ភូតំ អញ្ញាយ ឧជ្ឈាបេ។

និក្កឌ្ឍនំ សិញ្ចនញ្ច, អាមិសហេតុ ភុត្តាវី;

ឯហិ អនាទរិ ភិំសា, អបនិធេ ច ជីវិតំ។

ជានំ សប្បាណកំ កម្មំ, ឩនសំវាសនាសនា;

សហធម្មិកវិលេខា, មោហោ អមូលកេន ច។

កុក្កុច្ចំ ធម្មិកំ ចីវរំ, ទត្វា កុក្កុច្ចំ ធម្មិកំ ចីវរំ (សី.), កុក្កុច្ចំ ធម្មិកំ ទត្វា (ស្យា.) បរិណាមេយ្យ បុគ្គលេ;

កិំ តេ អកាលំ អច្ឆិន្ទេ, ទុគ្គហី និរយេន ច។

គណំ វិភង្គំ ទុព្ពលំ, កថិនាផាសុបស្សយំ;

អក្កោសចណ្ឌី មច្ឆរី, គព្ភិនី ច បាយន្តិយា។

ទ្វេវស្សំ សិក្ខា សង្ឃេន, តយោ ចេវ គិហីគតា;

កុមារិភូតា តិស្សោ ច, ឩនទ្វាទសសម្មតា។

អលំ តាវ សោកាវាសំ, ឆន្ទា អនុវស្សា ច ទ្វេ;

សិក្ខាបទា សត្តតិមេ, សមុដ្ឋានា តិកា កតា។

កាយចិត្តេន ន វាចា, វាចាចិត្តំ ន កាយិកំ;

តីហិ ទ្វារេហិ ជាយន្តិ, បារាជិកំ ទុតិយំ យថា។

ទុតិយបារាជិកសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៣. សញ្ចរិត្តសមុដ្ឋានំ

២៦០.

សញ្ចរី កុដិ វិហារោ, ធោវនញ្ច បដិគ្គហោ;

វិញ្ញត្តុត្តរិ អភិហដ្ឋុំ, ឧភិន្នំ ទូតកេន ច។

កោសិយា សុទ្ធទ្វេភាគា, ឆព្ពស្សានិ និសីទនំ;

រិញ្ចន្តិ រូបិកា ចេវ, ឧភោ នានប្បការកា។

ឩនពន្ធនវស្សិកា, សុត្តំ វិកប្បនេន ច;

ទ្វារទានសិព្ពានិ ទ្វារទានសិព្ពិនី (សី. ស្យា.) ច, បូវបច្ចយជោតិ ច។

រតនំ សូចិ មញ្ចោ ច, តូលំ និសីទនកណ្ឌុ ច;

វស្សិកា ច សុគតេន, វិញ្ញត្តិ អញ្ញំ ចេតាបនា។

ទ្វេ សង្ឃិកា មហាជនិកា, ទ្វេ បុគ្គលលហុកា គរុ;

ទ្វេ វិឃាសា សាដិកា ច, សមណចីវរេន ច។

សមបញ្ញាសិមេ ធម្មា, ឆហិ ឋានេហិ ជាយរេ;

កាយតោ ន វាចាចិត្តា, វាចតោ ន កាយមនា។

កាយវាចា ន ច ចិត្តា ន ចិត្តតោ (សី. ស្យា.), កាយចិត្តា ន វាចិកា ន វាចតោ (សី. ស្យា.);

វាចាចិត្តា ន កាយេន, តីហិ ទ្វារេហិ តីហិ ឋានេហិ (ស្យា.) ជាយរេ។

ឆសមុដ្ឋានិកា ឯតេ, សញ្ចរិត្តេន សាទិសា។

សញ្ចរិត្តសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៤. សមនុភាសនាសមុដ្ឋានំ

២៦១.

ភេទានុវត្តទុព្ពច , ទូសទុដ្ឋុល្លទិដ្ឋិ ច;

ឆន្ទំ ឧជ្ជគ្ឃិកា ទ្វេ ច, ទ្វេ ច សទ្ទា ន ព្យាហរេ។

ឆមា នីចាសនេ ឋានំ, បច្ឆតោ ឧប្បថេន ច;

វជ្ជានុវត្តិគហណា, ឱសារេ បច្ចាចិក្ខនា។

កិស្មិំ សំសដ្ឋា ទ្វេ វធិ, វិសិព្ពេ ទុក្ខិតាយ ច;

បុន សំសដ្ឋា ន វូបសមេ, អារាមញ្ច បវារណា។

អន្វទ្ធំ អន្វទ្ធមាសំ (សី. ស្យា.) សហ ជីវិនិំ, ទ្វេ ចីវរំ អនុពន្ធនា;

សត្តតិំស ឥមេ ធម្មា, កាយវាចាយ ចិត្តតោ។

សព្ពេ ឯកសមុដ្ឋានា, សមនុភាសនា យថា។

សមនុភាសនាសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៥. កថិនសមុដ្ឋានំ

២៦២.

ឧព្ភតំ កថិនំ តីណិ, បឋមំ បត្តភេសជ្ជំ;

អច្ចេកំ ចាបិ សាសង្កំ, បក្កមន្តេន វា ទុវេ។

ឧបស្សយំ បរម្បរា, អនតិរិត្តំ និមន្តនា;

វិកប្បំ រញ្ញោ វិកាលេ, វោសាសារញ្ញកេន ច។

ឧស្សយាសន្និចយញ្ច, បុរេ បច្ឆា វិកាលេ ច;

បញ្ចាហិកា សង្កមនី, ទ្វេបិ អាវសថេន ច។

បសាខេ អាសនេ ចេវ, តិំស ឯកូនកា ឥមេ;

កាយវាចា ន ច ចិត្តា ន ចិត្តតោ (ស្យា.), តីហិ ទ្វារេហិ ជាយរេ។

ទ្វិសមុដ្ឋានិកា សព្ពេ, កថិនេន សហាសមា។

កថិនសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៦. ឯឡកលោមសមុដ្ឋានំ

២៦៣.

ឯឡកលោមា ទ្វេ សេយ្យា, អាហច្ច បិណ្ឌភោជនំ;

គណវិកាលសន្និធិ, ទន្តបោនេន ចេលកា។

ឧយ្យុត្តំ សេនំ ឧយ្យុត្តំ វសេ (ស្យា.) ឧយ្យោធិ, សុរា ឱរេន ន្ហាយនា;

ទុព្ពណ្ណេ ទ្វេ ទេសនិកា, លសុណុបតិដ្ឋេ នច្ចនា។

ន្ហានមត្ថរណំ សេយ្យា, អន្តោរដ្ឋេ តថា ពហិ;

អន្តោវស្សំ ចិត្តាគារំ, អាសន្ទិ សុត្តកន្តនា។

វេយ្យាវច្ចំ សហត្ថា ច, អភិក្ខុកាវាសេន ច;

ឆត្តំ យានញ្ច សង្ឃាណិំ, អលង្ការំ គន្ធវាសិតំ។

ភិក្ខុនី សិក្ខមានា ច, សាមណេរី គិហិនិយា;

អសំកច្ចិកា អាបត្តិ, ចត្តារីសា ចតុត្តរិ។

កាយេន ន វាចាចិត្តេន, កាយចិត្តេន ន វាចតោ;

ទ្វិសមុដ្ឋានិកា សព្ពេ, សមា ឯឡកលោមិកាតិ។

ឯឡកលោមសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៧. បទសោធម្មសមុដ្ឋានំ

២៦៤.

បទញ្ញត្រ អសម្មតា, តថា អត្ថង្គតេន ច;

តិរច្ឆានវិជ្ជា ទ្វេ វុត្តា, អនោកាសោ អនោកាសេ (សី. ស្យា.) ច បុច្ឆនា។

សត្ត សិក្ខាបទា ឯតេ, វាចា ន កាយចិត្តតោ កាយចិត្តកា (ក.);

វាចាចិត្តេន ជាយន្តិ, ន តុ កាយេន ជាយរេ។

ទ្វិសមុដ្ឋានិកា សព្ពេ, បទសោធម្មសទិសា។

បទសោធម្មសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៨. អទ្ធានសមុដ្ឋានំ

២៦៥.

អទ្ធាននាវំ បណីតំ, មាតុគាមេន សំហរេ;

ធញ្ញំ និមន្តិតា ចេវ, អដ្ឋ ច បាដិទេសនី។

សិក្ខា បន្នរស ឯតេ, កាយា ន វាចា ន មនា;

កាយវាចាហិ ជាយន្តិ, ន តេ ចិត្តេន ជាយរេ។

កាយចិត្តេន ជាយន្តិ, ន តេ ជាយន្តិ វាចតោ;

កាយវាចាហិ ចិត្តេន, សមុដ្ឋានា ចតុព្ពិធា។

បញ្ញត្តា ពុទ្ធញាណេន, អទ្ធានេន សហា សមា សមានយា (ស្យា.)។

អទ្ធានសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

៩. ថេយ្យសត្ថសមុដ្ឋានំ

២៦៦.

ថេយ្យសត្ថំ ឧបស្សុតិ, សូបវិញ្ញាបនេន ច;

រត្តិឆន្នញ្ច ឱកាសំ, ឯតេ ព្យូហេន សត្តមា។

កាយចិត្តេន ជាយន្តិ, ន តេ ជាយន្តិ វាចតោ;

តីហិ ទ្វារេហិ ជាយន្តិ, ទ្វិសមុដ្ឋានិកា ឥមេ។

ថេយ្យសត្ថសមុដ្ឋានា, ទេសិតាទិច្ចពន្ធុនា។

ថេយ្យសត្ថសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

១០. ធម្មទេសនាសមុដ្ឋានំ

២៦៧.

ឆត្តបាណិស្ស សទ្ធម្មំ, ន ទេសេន្តិ តថាគតា;

ឯវមេវ តថេវ (សី. ស្យា.) ទណ្ឌបាណិស្ស, សត្ថអាវុធបាណិនំ។

បាទុកុបាហនា យានំ, សេយ្យបល្លត្ថិកាយ ច;

វេឋិតោគុណ្ឋិតោ ចេវ, ឯកាទសមនូនកា។

វាចាចិត្តេន ជាយន្តិ, ន តេ ជាយន្តិ កាយតោ;

សព្ពេ ឯកសមុដ្ឋានា, សមកា ធម្មទេសនេ។

ធម្មទេសនាសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

១១. ភូតារោចនសមុដ្ឋានំ

២៦៨.

ភូតំ កាយេន ជាយតិ, ន វាចា ន ច ចិត្តតោ;

វាចតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន កាយា ន ច ចិត្តតោ។

កាយវាចាយ ជាយតិ, ន តុ ជាយតិ ចិត្តតោ;

ភូតារោចនកា នាម, តីហិ ឋានេហិ ជាយតិ។

ភូតារោចនសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

១២. ចោរិវុដ្ឋាបនសមុដ្ឋានំ

២៦៩.

ចោរី វាចាយ ចិត្តេន, ន តំ ជាយតិ កាយតោ;

ជាយតិ តីហិ ទ្វារេហិ, ចោរិវុដ្ឋាបនំ ឥទំ;

អកតំ ទ្វិសមុដ្ឋានំ, ធម្មរាជេន ភាសិតំ ឋបិតំ (ស្យា.)។

ចោរិវុដ្ឋាបនសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

១៣. អននុញ្ញាតសមុដ្ឋានំ

២៧០.

អននុញ្ញាតំ វាចាយ, ន កាយា ន ច ចិត្តតោ;

ជាយតិ កាយវាចាយ, ន តំ ជាយតិ ចិត្តតោ។

ជាយតិ វាចាចិត្តេន, ន តំ ជាយតិ កាយតោ;

ជាយតិ តីហិ ទ្វារេហិ, អកតំ ចតុឋានិកំ។

អននុញ្ញាតសមុដ្ឋានំ និដ្ឋិតំ។

សមុដ្ឋានញ្ហិ សង្ខេបំ, ទស តីណិ សុទេសិតំ;

អសម្មោហករំ ឋានំ, នេត្តិធម្មានុលោមិកំ;

ធារយន្តោ ឥមំ វិញ្ញូ, សមុដ្ឋានេ ន មុយ្ហតីតិ។

សមុដ្ឋានសីសសង្ខេបោ និដ្ឋិតោ។