បញ្ចវគ្គោ
១. កម្មវគ្គោ
៤៨២. ចត្តារិ កម្មានិ។ អបលោកនកម្មំ, ញត្តិកម្មំ, ញត្តិទុតិយកម្មំ, ញត្តិចតុត្ថកម្មំ – ឥមានិ ចត្តារិ កម្មានិ។ កតិហាការេហិ វិបជ្ជន្តិ? ឥមានិ ចត្តារិ កម្មានិ បញ្ចហាការេហិ វិបជ្ជន្តិ – វត្ថុតោ វា ញត្តិតោ វា អនុស្សាវនតោ វា សីមតោ វា បរិសតោ វា។
៤៨៣. កថំ វត្ថុតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? សម្មុខាករណីយំ កម្មំ អសម្មុខា ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; បដិបុច្ឆាករណីយំ កម្មំ អបដិបុច្ឆា ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; បដិញ្ញាយ ករណីយំ កម្មំ អបដិញ្ញាយ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; សតិវិនយារហស្ស អមូឡ្ហវិនយំ ទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; អមូឡ្ហវិនយារហស្ស តស្សបាបិយសិកាកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; តស្សបាបិយសិកាកម្មារហស្ស តជ្ជនីយកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; តជ្ជនីយកម្មារហស្ស និយស្សកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; និយស្សកម្មារហស្ស បព្ពាជនីយកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; បព្ពាជនីយកម្មារហស្ស បដិសារណីយកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; បដិសារណីយកម្មារហស្ស ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; ឧក្ខេបនីយកម្មារហស្ស បរិវាសំ ទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ ; បរិវាសារហំ មូលាយ បដិកស្សតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; មូលាយបដិកស្សនារហស្ស មានត្តំ ទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; មានត្តារហំ អព្ភេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; អព្ភានារហំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; អនុបោសថេ ឧបោសថំ ករោតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ; អបវារណាយ បវារេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ឯវំ វត្ថុតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៨៤. កថំ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? បញ្ចហាការេហិ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – វត្ថុំ ន បរាមសតិ, សង្ឃំ ន បរាមសតិ, បុគ្គលំ ន បរាមសតិ, ញត្តិំ ន បរាមសតិ, បច្ឆា វា ញត្តិំ ឋបេតិ – ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៨៥. កថំ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? បញ្ចហាការេហិ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – វត្ថុំ ន បរាមសតិ, សង្ឃំ ន បរាមសតិ, បុគ្គលំ ន បរាមសតិ, សាវនំ ហាបេតិ, អកាលេ វា សាវេតិ – ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៨៦. កថំ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? ឯកាទសហិ អាការេហិ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – អតិខុទ្ទកំ សីមំ សម្មន្នតិ, អតិមហតិំ សីមំ សម្មន្នតិ, ខណ្ឌនិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, ឆាយានិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, អនិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, ពហិសីមេ ឋិតោ សីមំ សម្មន្នតិ, នទិយា សីមំ សម្មន្នតិ, សមុទ្ទេ សីមំ សម្មន្នតិ, ជាតស្សរេ សីមំ សម្មន្នតិ, សីមាយ សីមំ សម្ភិន្ទតិ, សីមាយ សីមំ អជ្ឈោត្ថរតិ – ឥមេហិ ឯកាទសហិ អាការេហិ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៨៧. កថំ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? ទ្វាទសហិ អាការេហិ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អនាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ, ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ, ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ។ បញ្ចវគ្គករណេ កម្មេ…បេ.… ទសវគ្គករណេ កម្មេ…បេ.… វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អនាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ, វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា, តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ, វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា, តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អាហដោ ហោតិ សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ – ឥមេហិ ទ្វាទសហិ អាការេហិ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៨៨. ចតុវគ្គករណេ កម្មេ ចត្តារោ ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា ។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ បញ្ចវគ្គករណេ កម្មេ បញ្ច ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ ទសវគ្គករណេ កម្មេ ទស ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ វីសតិ ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។
៤៨៩. ចត្តារិ កម្មានិ – អបលោកនកម្មំ, ញត្តិកម្មំ, ញត្តិទុតិយកម្មំ, ញត្តិចតុត្ថកម្មំ។ ឥមានិ ចត្តារិ កម្មានិ កតិហាការេហិ វិបជ្ជន្តិ? ឥមានិ ចត្តារិ កម្មានិ បញ្ចហាការេហិ វិបជ្ជន្តិ – វត្ថុតោ វា ញត្តិតោ វា អនុស្សាវនតោ វា សីមតោ វា បរិសតោ វា។
៤៩០. កថំ វត្ថុតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? បណ្ឌកំ ឧបសម្បាទេតិ , វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ថេយ្យសំវាសកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ តិត្ថិយបក្កន្តកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ តិរច្ឆានគតំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ មាតុឃាតកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ បិតុឃាតកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ អរហន្តឃាតកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ភិក្ខុនិទូសកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ សង្ឃភេទកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ លោហិតុប្បាទកំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ឧភតោព្យញ្ជនំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ឩនវីសតិវស្សំ បុគ្គលំ ឧបសម្បាទេតិ, វត្ថុវិបន្នំ អធម្មកម្មំ។ ឯវំ វត្ថុតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៩១. កថំ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? បញ្ចហាការេហិ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។ វត្ថុំ ន បរាមសតិ, សង្ឃំ ន បរាមសតិ, បុគ្គលំ ន បរាមសតិ, ញត្តិំ ន បរាមសតិ, បច្ឆា វា ញត្តិំ ឋបេតិ – ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ ញត្តិតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៩២. កថំ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? បញ្ចហាការេហិ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – វត្ថុំ ន បរាមសតិ, សង្ឃំ ន បរាមសតិ, បុគ្គលំ ន បរាមសតិ, សាវនំ ហាបេតិ, អកាលេ វា សាវេតិ – ឥមេហិ បញ្ចហាការេហិ អនុស្សាវនតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៩៣. កថំ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? ឯកាទសហិ អាការេហិ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។ អតិខុទ្ទកំ សីមំ សម្មន្នតិ, អតិមហតិំ សីមំ សម្មន្នតិ, ខណ្ឌនិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, ឆាយានិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, អនិមិត្តំ សីមំ សម្មន្នតិ, ពហិសីមេ ឋិតោ សីមំ សម្មន្នតិ, នទិយា សីមំ សម្មន្នតិ, សមុទ្ទេ សីមំ សម្មន្នតិ, ជាតស្សរេ សីមំ សម្មន្នតិ, សីមាយ សីមំ សម្ភិន្ទតិ, សីមាយ សីមំ អជ្ឈោត្ថរតិ – ឥមេហិ ឯកាទសហិ អាការេហិ សីមតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៩៤. កថំ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ? ទ្វាទសហិ អាការេហិ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ – ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អនាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ, ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ។ ចតុវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អាហដោ ហោតិ សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ។ បញ្ចវគ្គករណេ កម្មេ…បេ.… ទសវគ្គករណេ កម្មេ…បេ.… វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អនាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ។ វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អនាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ។ វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ យាវតិកា ភិក្ខូ កម្មបត្តា តេ អាគតា ហោន្តិ, ឆន្ទារហានំ ឆន្ទោ អាហដោ ហោតិ, សម្មុខីភូតា បដិក្កោសន្តិ – ឥមេហិ ទ្វាទសហិ អាការេហិ បរិសតោ កម្មានិ វិបជ្ជន្តិ។
៤៩៥. អបលោកនកម្មំ កតិ ឋានានិ គច្ឆតិ? ញត្តិកម្មំ កតិ ឋានានិ គច្ឆតិ? ញត្តិទុតិយកម្មំ កតិ ឋានានិ គច្ឆតិ? ញត្តិចតុត្ថកម្មំ កតិ ឋានានិ គច្ឆតិ? អបលោកនកម្មំ បញ្ច ឋានានិ គច្ឆតិ។ ញត្តិកម្មំ នវ ឋានានិ គច្ឆតិ។ ញត្តិទុតិយកម្មំ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ។ ញត្តិចតុត្ថកម្មំ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ។
៤៩៦. អបលោកនកម្មំ កតមានិ បញ្ច ឋានានិ គច្ឆតិ? ឱសារណំ, និស្សារណំ, ភណ្ឌុកម្មំ, ព្រហ្មទណ្ឌំ, កម្មលក្ខណញ្ញេវ បញ្ចមំ – អបលោកនកម្មំ ឥមានិ បញ្ច ឋានានិ គច្ឆតិ ។ ញត្តិកម្មំ កតមានិ នវ ឋានានិ គច្ឆតិ? ឱសារណំ, និស្សារណំ, ឧបោសថំ, បវារណំ, សម្មុតិំ, ទានំ, បដិគ្គហំ, បច្ចុក្កឌ្ឍនំ, កម្មលក្ខណញ្ញេវ នវមំ – ញត្តិកម្មំ ឥមានិ នវ ឋានានិ គច្ឆតិ។ ញត្តិទុតិយកម្មំ កតមានិ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ? ឱសារណំ, និស្សារណំ, សម្មុតិំ, ទានំ, ឧទ្ធរណំ, ទេសនំ, កម្មលក្ខណញ្ញេវ សត្តមំ – ញត្តិទុតិយកម្មំ ឥមានិ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ។ ញត្តិចតុត្ថកម្មំ កតមានិ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ? ឱសារណំ, និស្សារណំ, សម្មុតិំ, ទានំ, និគ្គហំ, សមនុភាសនំ, កម្មលក្ខណញ្ញេវ សត្តមំ – ញត្តិចតុត្ថកម្មំ ឥមានិ សត្ត ឋានានិ គច្ឆតិ។
៤៩៧. ចតុវគ្គករណេ កម្មេ ចត្តារោ ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ បញ្ចវគ្គករណេ កម្មេ បញ្ច ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ ទសវគ្គករណេ កម្មេ ទស ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។ វីសតិវគ្គករណេ កម្មេ វីសតិ ភិក្ខូ បកតត្តា កម្មបត្តា, អវសេសា បកតត្តា ឆន្ទារហា។ យស្ស សង្ឃោ កម្មំ ករោតិ សោ នេវ កម្មបត្តោ នាបិ ឆន្ទារហោ, អបិ ច កម្មារហោ។
កម្មវគ្គោ និដ្ឋិតោ បឋមោ។
២. អត្ថវសវគ្គោ
៤៩៨. អ. និ. ២.២០១-២៣០ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ សង្ឃសុដ្ឋុតាយ, សង្ឃផាសុតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទុម្មង្កូនំ បុគ្គលានំ និគ្គហាយ, បេសលានំ ភិក្ខូនំ ផាសុវិហារាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេ សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ អាសវានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ អាសវានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ វេរានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ វេរានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ វជ្ជានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ វជ្ជានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ ភយានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ ភយានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ គិហីនំ អនុកម្បាយ, បាបិច្ឆានំ បក្ខុបច្ឆេទាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ អប្បសន្នានំ បសាទាយ, បសន្នានំ ភិយ្យោភាវាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។ សទ្ធម្មដ្ឋិតិយា, វិនយានុគ្គហាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ។
អត្ថវសវគ្គោ និដ្ឋិតោ ទុតិយោ។
៣. បញ្ញត្តវគ្គោ
៤៩៩. ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ បាតិមោក្ខំ បញ្ញត្តំ…បេ.… បាតិមោក្ខុទ្ទេសោ បញ្ញត្តោ… បាតិមោក្ខដ្ឋបនំ បញ្ញត្តំ… បវារណា បញ្ញត្តា… បវារណាឋបនំ បញ្ញត្តំ… តជ្ជនីយកម្មំ បញ្ញត្តំ… និយស្សកម្មំ បញ្ញត្តំ… បព្ពាជនីយកម្មំ បញ្ញត្តំ… បដិសារណីយកម្មំ បញ្ញត្តំ… ឧក្ខេបនីយកម្មំ បញ្ញត្តំ… បរិវាសទានំ បញ្ញត្តំ… មូលាយបដិកស្សនា បញ្ញត្តា… មានត្តទានំ បញ្ញត្តំ… អព្ភានំ បញ្ញត្តំ… ឱសារណីយំ បញ្ញត្តំ… និស្សារណីយំ បញ្ញត្តំ… ឧបសម្បទំ បញ្ញត្តំ… អបលោកនកម្មំ បញ្ញត្តំ… ញត្តិកម្មំ បញ្ញត្តំ… ញត្តិទុតិយកម្មំ បញ្ញត្តំ… ញត្តិចតុត្ថកម្មំ បញ្ញត្តំ…បេ.…។
បញ្ញត្តវគ្គោ និដ្ឋិតោ តតិយោ។
៤. អបញ្ញត្តេ បញ្ញត្តវគ្គោ
៥០០. …បេ.… អបញ្ញត្តេ បញ្ញត្តំ, បញ្ញត្តេ អនុបញ្ញត្តំ…បេ.… សម្មុខាវិនយោ បញ្ញត្តោ…បេ.… សតិវិនយោ បញ្ញត្តោ…បេ.… អមូឡ្ហវិនយោ បញ្ញត្តោ…បេ.… បដិញ្ញាតករណំ បញ្ញត្តំ…បេ.… យេភុយ្យសិកា បញ្ញត្តា…បេ.… តស្សបាបិយសិកា បញ្ញត្តា…បេ.… តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ សង្ឃសុដ្ឋុតាយ, សង្ឃផាសុតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទុម្មង្កូនំ បុគ្គលានំ និគ្គហាយ, បេសលានំ ភិក្ខូនំ ផាសុវិហារាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ អាសវានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ អាសវានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ វេរានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ វេរានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ វជ្ជានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ វជ្ជានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ ភយានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ ភយានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទិដ្ឋធម្មិកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សំវរាយ, សម្បរាយិកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ បដិឃាតាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ គិហីនំ អនុកម្បាយ, បាបិច្ឆានំ បក្ខុបច្ឆេទាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ អប្បសន្នានំ បសាទាយ, បសន្នានំ ភិយ្យោភាវាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។ សទ្ធម្មដ្ឋិតិយា, វិនយានុគ្គហាយ – ឥមេ ទ្វេ អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ តិណវត្ថារកោ បញ្ញត្តោ។
អបញ្ញត្តេ បញ្ញត្តវគ្គោ និដ្ឋិតោ ចតុត្ថោ។
៥. នវសង្គហវគ្គោ
៥០១. នវសង្គហា – វត្ថុសង្គហោ, វិបត្តិសង្គហោ អាបត្តិសង្គហោ, និទានសង្គហោ, បុគ្គលសង្គហោ, ខន្ធសង្គហោ, សមុដ្ឋានសង្គហោ, អធិករណសង្គហោ, សមថសង្គហោតិ។
អធិករណេ សមុប្បន្នេ សចេ ឧភោ អត្ថបច្ចត្ថិកា អាគច្ឆន្តិ ឧភិន្នម្បិ វត្ថុ អារោចាបេតព្ពំ។ ឧភិន្នម្បិ វត្ថុ អារោចាបេត្វា ឧភិន្នម្បិ បដិញ្ញា សោតព្ពា។ ឧភិន្នម្បិ បដិញ្ញំ សុត្វា ឧភោបិ វត្តព្ពា – ‘‘អម្ហាកំ ឥមស្មិំ អធិករណេ វូបសមិតេ វូបសមេបិ (ក.) ឧភោបិ តុដ្ឋា ភវិស្សថា’’តិ។ សចេ អាហំសុ – ‘‘ឧភោបិ តុដ្ឋា ភវិស្សាមា’’តិ, សង្ឃេន តំ អធិករណំ សម្បដិច្ឆិតព្ពំ។ សចេ អលជ្ជុស្សន្នា ហោតិ, បរិសា ឧព្ពាហិកាយ វូបសមេតព្ពំ។ សចេ ពាលុស្សន្នា ហោតិ, បរិសា វិនយធរោ បរិយេសិតព្ពោ យេន ធម្មេន យេន វិនយេន យេន សត្ថុសាសនេន តំ អធិករណំ វូបសម្មតិ។ តថា តំ អធិករណំ វូបសមេតព្ពំ។
វត្ថុ ជានិតព្ពំ, គោត្តំ ជានិតព្ពំ, នាមំ ជានិតព្ពំ, អាបត្តិ ជានិតព្ពា។
មេថុនធម្មោតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – បារាជិកន្តិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
អទិន្នាទានន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – បារាជិកន្តិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
មនុស្សវិគ្គហោតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – បារាជិកន្តិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – បារាជិកន្តិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
សុក្កវិស្សដ្ឋីតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
កាយសំសគ្គោតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ទុដ្ឋុល្លវាចាតិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
អត្តកាមន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
សញ្ចរិត្តន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
សញ្ញាចិកាយ កុដិំ ការាបនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
មហល្លកំ វិហារំ ការាបនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ភិក្ខុំ អមូលកេន បារាជិកេន ធម្មេន អនុទ្ធំសនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ភិក្ខុំ អញ្ញភាគិយស្ស អធិករណស្ស កិញ្ចិ ទេសំ លេសមត្តំ ឧបាទាយ បារាជិកេន ធម្មេន អនុទ្ធំសនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
សង្ឃភេទកស្ស ភិក្ខុនោ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ភេទកានុវត្តកានំ ភិក្ខូនំ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
ទុព្ពចស្ស ភិក្ខុនោ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច។
កុលទូសកស្ស ភិក្ខុនោ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – សង្ឃាទិសេសោតិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ច…បេ.…។
អនាទរិយំ បដិច្ច ឧទកេ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករណន្តិ វត្ថុ ចេវ គោត្តញ្ច – ទុក្កដន្តិ នាមញ្ចេវ អាបត្តិ ចាតិ។
នវសង្គហវគ្គោ និដ្ឋិតោ បញ្ចមោ។
តស្សុទ្ទានំ –
អបលោកនំ ញត្តិ ច, ទុតិយំ ចតុត្ថេន ច;
វត្ថុ ញត្តិ អនុស្សាវនំ, សីមា បរិសមេវ ច។
សម្មុខា បដិបុច្ឆា ច, បដិញ្ញា វិនយារហោ;
វត្ថុ សង្ឃបុគ្គលញ្ច, ញត្តិំ ន បច្ឆា ញត្តិ ច។
វត្ថុំ សង្ឃបុគ្គលញ្ច, សាវនំ អកាលេន ច;
អតិខុទ្ទកា មហន្តា ច, ខណ្ឌច្ឆាយា និមិត្តកា។
ពហិនទី សមុទ្ទេ ច, ជាតស្សរេ ច ភិន្ទតិ;
អជ្ឈោត្ថរតិ សីមាយ, ចតុ បញ្ច ច វគ្គិកា។
ទស វីសតិវគ្គា ច, អនាហដា ច អាហដា;
កម្មបត្តា ឆន្ទារហា, កម្មារហា ច បុគ្គលា។
អបលោកនំ បញ្ចដ្ឋានំ, ញត្តិ ច នវឋានិកា;
ញត្តិ ទុតិយំ សត្តដ្ឋានំ, ចតុត្ថា សត្តឋានិកា។
សុដ្ឋុ ផាសុ ច ទុម្មង្កុ, បេសលា ចាបិ អាសវា;
វេរវជ្ជភយញ្ចេវ, អកុសលំ គិហីនញ្ច។
បាបិច្ឆា អប្បសន្នានំ, បសន្នា ធម្មដ្ឋបនា;
វិនយានុគ្គហា ចេវ, បាតិមោក្ខុទ្ទេសេន ច។
បាតិមោក្ខញ្ច ឋបនា, បវារណញ្ច ឋបនំ;
តជ្ជនីយា និយស្សញ្ច, បព្ពាជនីយ បដិសារណី;
ឧក្ខេបន បរិវាសំ, មូលមានត្តអព្ភានំ;
ឱសារណំ និស្សារណំ, តថេវ ឧបសម្បទា។
អបលោកនញត្តិ ច, ទុតិយញ្ច ចតុត្ថកំ;
អបញ្ញត្តេនុបញ្ញត្តំ, សម្មុខាវិនយោ សតិ។
អមូឡ្ហបដិយេភុយ្យ, បាបិយ តិណវត្ថារកំ;
វត្ថុ វិបត្តិ អាបត្តិ, និទានំ បុគ្គលេន ច។
ខន្ធា ចេវ សមុដ្ឋានា, អធិករណមេវ ច;
សមថា សង្គហា ចេវ, នាមអាបត្តិកា តថាតិ។
បរិវារោ និដ្ឋិតោ។
បរិវារបាឡិ និដ្ឋិតា។