១. កម្មក្ខន្ធកំ

។ នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។

វិនយបិដកេ

ចូឡវគ្គបាឡិ

១. កម្មក្ខន្ធកំ

១. តជ្ជនីយកម្មំ

១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច [អលមត្ថតរា ច (ស្យា. ក.)]។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វក្ខន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តី’’តិ។

២. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ, ភិក្ខវេ, តេសំ មោឃបុរិសានំ អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ។ កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា អត្តនា ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វក្ខន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ? តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ បសន្នានំ វា ភិយ្យោភាវាយ។ អថ ខ្វេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានញ្ចេវ អប្បសាទាយ បសន្នានញ្ច ឯកច្ចានំ អញ្ញថត្តាយា’’តិ។

អថ ខោ ភគវា តេ [បណ្ឌុកលោហិតកេ (ស្យា.)] ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ទុព្ភរតាយ ទុប្បោសតាយ មហិច្ឆតាយ អសន្តុដ្ឋិតាយ [អសន្តុដ្ឋតាយ (ស្យា.), អសន្តុដ្ឋិយា (សី.)] សង្គណិកាយ កោសជ្ជស្ស អវណ្ណំ ភាសិត្វា អនេកបរិយាយេន សុភរតាយ សុបោសតាយ អប្បិច្ឆស្ស សន្តុដ្ឋស្ស សល្លេខស្ស ធុតស្ស បាសាទិកស្ស អបចយស្ស វីរិយារម្ភស្ស [វិរិយារម្ភស្ស (សី.), វីរិយារព្ភស្ស (ក.)] វណ្ណំ ភាសិត្វា ភិក្ខូនំ តទនុច្ឆវិកំ តទនុលោមិកំ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ ករោតុ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ។ បឋមំ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ ចោទេតព្ពា, ចោទេត្វា សារេតព្ពា, សារេត្វា អាបត្តិំ [អាបត្តិ (សី. ស្យា.)] អារោបេតព្ពា, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៣. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ ករោតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ , អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ ករោតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ អត្តនា ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា, យេបិ ចញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា…បេ.… សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, អាយស្មន្តោ, ឯសោ អជេសិ។ ពលវាពលវំ បដិមន្តេថ។ តុម្ហេ តេន បណ្ឌិតតរា ច ព្យត្តតរា ច ពហុស្សុតតរា ច អលមត្តតរា ច។ មា ចស្ស ភាយិត្ថ។ មយម្បិ តុម្ហាកំ បក្ខា ភវិស្សាមា’តិ។ តេន អនុប្បន្នានិ ចេវ ភណ្ឌនានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, ឧប្បន្នានិ ច ភណ្ឌនានិ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ សំវត្តន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ ករោតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៤. ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច [អធម្មកម្មញ្ចេវ (ស្យា.)] ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ , តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៥. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ , អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ តជ្ជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានឆក្កំ

៦. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ , អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ , ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋារសវត្តំ

៧. ‘‘តជ្ជនីយកម្មកតេន , ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ [សម្មតិ (ស្យា.)] សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ [ន ភិក្ខូ ភិក្ខូហិ (ស្យា.)] សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

តជ្ជនីយកម្មេ អដ្ឋារសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៨. អថ ខោ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ អកាសិ ។ តេ សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តន្តិ, លោមំ បាតេន្តិ , នេត្ថារំ វត្តន្តិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទន្តិ – ‘‘មយំ, អាវុសោ, សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តាម, លោមំ បាតេម, នេត្ថារំ វត្តាម, កថំ នុ ខោ អម្ហេហិ បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.…។ ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ [ភិក្ខូ ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ (ស្យា.)] – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៩. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ , តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

១០. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេហិ, ភិក្ខវេ, បណ្ឌុកលោហិតកេហិ ភិក្ខូហិ សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘មយំ, ភន្តេ, សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តាម, លោមំ បាតេម, នេត្ថារំ វត្តាម, តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមា’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តន្តិ, លោមំ បាតេន្តិ, នេត្ថារំ វត្តន្តិ , តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចន្តិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តន្តិ, លោមំ បាតេន្តិ, នេត្ថារំ វត្តន្តិ, តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ , ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តន្តិ, លោមំ បាតេន្តិ, នេត្ថារំ វត្តន្តិ, តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ បណ្ឌុកលោហិតកា ភិក្ខូ សង្ឃេន តជ្ជនីយកម្មកតា សម្មា វត្តន្តិ, លោមំ បាតេន្តិ, នេត្ថារំ វត្តន្តិ, តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចន្តិ។ សង្ឃោ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន បណ្ឌុកលោហិតកានំ ភិក្ខូនំ តជ្ជនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស,

តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

តជ្ជនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ បឋមំ។

២. និយស្សកម្មំ

១១. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា សេយ្យសកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា [បកតត្តា (សី. ស្យា.)] បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា សេយ្យសកោ ពាលោ ភវិស្សតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរិស្សតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា’’តិ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។

អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, សេយ្យសកោ ភិក្ខុ ពាលោ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ, ភិក្ខវេ, តស្ស មោឃបុរិសស្ស អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ។ កថញ្ហិ នាម សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ ពាលោ ភវិស្សតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរិស្សតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ [និយសកម្មំ (ក.)] ករោតុ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ។ បឋមំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ [អាបត្តិ អារោបេតព្ពា (សី. ស្យា.)], អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

១២. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ ពាលោ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ ករេយ្យ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ ពាលោ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា។ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ ករោតិ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សស្ស កម្មស្ស ករណំ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ ពាលោ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ; អបិស្សុ ភិក្ខូ បកតា បរិវាសំ ទេន្តា មូលាយ បដិកស្សន្តា មានត្តំ ទេន្តា អព្ភេន្តា។ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ ករោតិ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សស្ស កម្មស្ស ករណំ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

១៣. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.… ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.… ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

១៤. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.… ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.…។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ…បេ.… ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ និយស្សកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានឆក្កំ

១៥. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ, អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, និយស្សកម្មំ ករេយ្យ។

អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋារសវត្តំ

១៦. ‘‘និយស្សកម្មកតេន , ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន និយស្សកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការាបេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

និយស្សកម្មេ អដ្ឋារសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

១៧. អថ ខោ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ អកាសិ – និស្សាយ តេ វត្ថព្ពន្តិ។ សោ សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ កល្យាណមិត្តេ សេវមានោ ភជមានោ បយិរុបាសមានោ ឧទ្ទិសាបេន្តោ បរិបុច្ឆន្តោ ពហុស្សុតោ ហោតិ, អាគតាគមោ ធម្មធរោ វិនយធរោ មាតិកាធរោ បណ្ឌិតោ វិយត្តោ មេធាវី លជ្ជី កុក្កុច្ចកោ សិក្ខាកាមោ។ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេតិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ។ កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.…។ ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

១៨. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន និយស្សកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ , ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

១៩. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន និយស្សកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

២០. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន, ភិក្ខវេ, សេយ្យសកេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា ។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សេយ្យសកោ ភិក្ខុ សង្ឃេន និយស្សកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន សេយ្យសកស្ស ភិក្ខុនោ និយស្សកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

និយស្សកម្មំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ។

៣. បព្ពាជនីយកម្មំ

២១. [ឥទំ វត្ថុ បារា. ៤៣១ អាទយោ] តេន ខោ បន សមយេន អស្សជិបុនព្ពសុកា នាម [នាម ភិក្ខូ (ក.)] កីដាគិរិស្មិំ អាវាសិកា ហោន្តិ អលជ្ជិនោ បាបភិក្ខូ។ តេ [ចូឡវ. ២៩២ អាទយោ] ឯវរូបំ អនាចារំ អាចរន្តិ – មាលាវច្ឆំ រោបេន្តិបិ រោបាបេន្តិបិ, សិញ្ចន្តិបិ សិញ្ចាបេន្តិបិ, ឱចិនន្តិបិ ឱចិនាបេន្តិបិ, គន្ថេន្តិបិ គន្ថាបេន្តិបិ , ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, វិធូតិកំ [វិធុតិកំ (ស្យា.)] ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, វដំសកំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, អាវេឡំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីនំ កុលធីតានំ កុលកុមារីនំ កុលសុណ្ហានំ កុលទាសីនំ ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, វិធូតិកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, វដំសកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, អាវេឡំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីហិ កុលធីតាហិ កុលកុមារីហិ កុលសុណ្ហាហិ កុលទាសីហិ សទ្ធិំ ឯកភាជនេបិ ភុញ្ជន្តិ, ឯកថាលកេបិ បិវន្តិ, ឯកាសនេបិ និសីទន្តិ, ឯកមញ្ចេបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកត្ថរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកបាវុរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកត្ថរណបាវុរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, វិកាលេបិ ភុញ្ជន្តិ, មជ្ជម្បិ បិវន្តិ, មាលាគន្ធវិលេបនម្បិ ធារេន្តិ, នច្ចន្តិបិ, គាយន្តិបិ, វាទេន្តិបិ, លាសេន្តិបិ; នច្ចន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ គាយន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ វាទេន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ លាសេន្តិ; គាយន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, គាយន្តិយាបិ គាយន្តិ, គាយន្តិយាបិ វាទេន្តិ, គាយន្តិយាបិ លាសេន្តិ; វាទេន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, វាទេន្តិយាបិ គាយន្តិ, វាទេន្តិយាបិ វាទេន្តិ, វាទេន្តិយាបិ លាសេន្តិ; លាសេន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, លាសេន្តិយាបិ គាយន្តិ, លាសេន្តិយាបិ វាទេន្តិ, លាសេន្តិយាបិ លាសេន្តិ; អដ្ឋបទេបិ កីឡន្តិ, ទសបទេបិ កីឡន្តិ, អាកាសេបិ កីឡន្តិ, បរិហារបថេបិ កីឡន្តិ, សន្តិកាយបិ កីឡន្តិ, ខលិកាយបិ កីឡន្តិ, ឃដិកាយបិ កីឡន្តិ, សលាកហត្ថេនបិ កីឡន្តិ, អក្ខេនបិ កីឡន្តិ, បង្គចីរេនបិ កីឡន្តិ, វង្កកេនបិ កីឡន្តិ, មោក្ខចិកាយបិ កីឡន្តិ, ចិង្គុលកេនបិ កីឡន្តិ, បត្តាឡ្ហកេនបិ កីឡន្តិ, រថកេនបិ កីឡន្តិ, ធនុកេនបិ កីឡន្តិ, អក្ខរិកាយបិ កីឡន្តិ, មនេសិកាយបិ កីឡន្តិ, យថាវជ្ជេនបិ កីឡន្តិ; ហត្ថិស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, អស្សស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, រថស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, ធនុស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, ថរុស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ; ហត្ថិស្សបិ បុរតោ ធាវន្តិ, អស្សស្សបិ បុរតោ ធាវន្តិ, រថស្សបិ បុរតោ [បុរតោ ធាវន្តិ (ស្យា.)] ធាវន្តិបិ អាធាវន្តិបិ; ឧស្សេឡេន្តិបិ, អប្ផោដេន្តិបិ , និព្ពុជ្ឈន្តិបិ, មុដ្ឋីហិបិ យុជ្ឈន្តិ; រង្គមជ្ឈេបិ សង្ឃាដិំ បត្ថរិត្វា នច្ចកិំ [នច្ចន្តិំ (សី. ស្យា.)] ឯវំ វទន្តិ – ‘‘ឥធ, ភគិនិ, នច្ចស្សូ’’តិ; នលាដិកម្បិ ទេន្តិ; វិវិធម្បិ អនាចារំ អាចរន្តិ។

២២. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ កាសីសុ វស្សំវុដ្ឋោ [វស្សំវុត្ថោ (សី. ស្យា.)] សាវត្ថិំ គច្ឆន្តោ ភគវន្តំ ទស្សនាយ យេន កីដាគិរិ តទវសរិ។ អថ ខោ សោ ភិក្ខុ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ កីដាគិរិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ បាសាទិកេន អភិក្កន្តេន បដិក្កន្តេន អាលោកិតេន វិលោកិតេន សមិញ្ជិតេន [សម្មិញ្ជិតេន (សី. ស្យា. កំ.)] បសារិតេន, ឱក្ខិត្តចក្ខុ ឥរិយាបថសម្បន្នោ។ មនុស្សា តំ ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯវមាហំសុ – ‘‘ក្វាយំ អពលពលោ វិយ មន្ទមន្ទោ វិយ ភាកុដិកភាកុដិកោ វិយ? កោ ឥមស្ស ឧបគតស្ស បិណ្ឌកម្បិ ទស្សតិ? អម្ហាកំ បន អយ្យា អស្សជិបុនព្ពសុកា សណ្ហា សខិលា សុខសម្ភាសា មិហិតបុព្ពង្គមា ឯហិស្វាគតវាទិនោ អព្ភាកុដិកា ឧត្តានមុខា បុព្ពភាសិនោ។ តេសំ ខោ នាម បិណ្ឌោ ទាតព្ពោ’’តិ។

អទ្ទសា ខោ អញ្ញតរោ ឧបាសកោ តំ ភិក្ខុំ កីដាគិរិស្មិំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ; ទិស្វាន យេន សោ ភិក្ខុ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា តំ ភិក្ខុំ អភិវាទេត្វា ឯតទវោច – ‘‘អបិ, ភន្តេ, បិណ្ឌោ លព្ភតី’’តិ? ‘‘ន ខោ, អាវុសោ, បិណ្ឌោ លព្ភតី’’តិ។ ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, ឃរំ គមិស្សាមា’’តិ។ អថ ខោ សោ ឧបាសកោ តំ ភិក្ខុំ ឃរំ នេត្វា ភោជេត្វា ឯតទវោច – ‘‘កហំ, ភន្តេ, អយ្យោ គមិស្សតី’’តិ? ‘‘សាវត្ថិំ ខោ អហំ, អាវុសោ, គមិស្សាមិ ភគវន្តំ ទស្សនាយា’’តិ។ ‘‘តេន ហិ, ភន្តេ, មម វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទ, ឯវញ្ច វទេហិ – ‘ទុដ្ឋោ, ភន្តេ, កីដាគិរិស្មិំ អាវាសោ។ អស្សជិបុនព្ពសុកា នាម កីដាគិរិស្មិំ អាវាសិកា អលជ្ជិនោ បាបភិក្ខូ។ តេ ឯវរូបំ អនាចារំ អាចរន្តិ – មាលាវច្ឆំ រោបេន្តិបិ រោបាបេន្តិបិ, សិញ្ចន្តិបិ សិញ្ចាបេន្តិបិ, ឱចិនន្តិបិ, ឱចិនាបេន្តិបិ, គន្ថេន្តិបិ គន្ថាបេន្តិបិ, ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, វិធូតិកំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, វដំសកំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, អាវេឡំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ករោន្តិបិ ការាបេន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីនំ កុលធីតានំ កុលកុមារីនំ កុលសុណ្ហានំ កុលទាសីនំ ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, វិធូតិកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, វដំសកំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, អាវេឡំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ហរន្តិបិ ហរាបេន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីហិ កុលធីតាហិ កុលកុមារីហិ កុលសុណ្ហាហិ កុលទាសីហិ សទ្ធិំ ឯកភាជនេបិ ភុញ្ជន្តិ, ឯកថាលកេបិ បិវន្តិ, ឯកាសនេបិ និសីទន្តិ, ឯកមញ្ចេបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកត្ថរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកបាវុរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, ឯកត្ថរណបាវុរណាបិ តុវដ្ដេន្តិ, វិកាលេបិ ភុញ្ជន្តិ, មជ្ជម្បិ បិវន្តិ, មាលាគន្ធវិលេបនម្បិ ធារេន្តិ, នច្ចន្តិបិ, គាយន្តិបិ, វាទេន្តិបិ, លាសេន្តិបិ; នច្ចន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ គាយន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ វាទេន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ លាសេន្តិ…បេ.… (ចក្កំ កាតព្ពំ)។ លាសេន្តិយាបិ នច្ចន្តិ, លាសេន្តិយាបិ គាយន្តិ, លាសេន្តិយាបិ វាទេន្តិ, លាសេន្តិយាបិ លាសេន្តិ; អដ្ឋបទេបិ កីឡន្តិ, ទសបទេបិ កីឡន្តិ, អាកាសេបិ កីឡន្តិ, បរិហារបថេបិ កីឡន្តិ, សន្តិកាយបិ កីឡន្តិ, ខលិកាយបិ កីឡន្តិ, ឃដិកាយបិ កីឡន្តិ, សលាកហត្ថេនបិ កីឡន្តិ, អក្ខេនបិ កីឡន្តិ, បង្គចីរេនបិ កីឡន្តិ, វង្កកេនបិ កីឡន្តិ, មោក្ខចិកាយបិ កីឡន្តិ, ចិង្គុលកេនបិ កីឡន្តិ, បត្តាឡ្ហកេនបិ កីឡន្តិ, រថកេនបិ កីឡន្តិ, ធនុកេនបិ កីឡន្តិ, អក្ខរិកាយបិ កីឡន្តិ, មនេសិកាយបិ កីឡន្តិ, យថាវជ្ជេនបិ កីឡន្តិ; ហត្ថិស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, អស្សស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, រថស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, ធនុស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ, ថរុស្មិម្បិ សិក្ខន្តិ; ហត្ថិស្សបិ បុរតោ ធាវន្តិ, អស្សស្សបិ បុរតោ ធាវន្តិ, រថស្សបិ បុរតោ ធាវន្តិបិ អាធាវន្តិបិ; ឧស្សេឡេន្តិបិ, អប្ផោដេន្តិបិ, និព្ពុជ្ឈន្តិបិ, មុដ្ឋីហិបិ យុជ្ឈន្តិ; រង្គមជ្ឈេបិ សង្ឃាដិំ បត្ថរិត្វា នច្ចកិំ ឯវំ វទន្តិ – ‘ឥធ, ភគិនិ, នច្ចស្សូ’តិ; នលាដិកម្បិ ទេន្តិ; វិវិធម្បិ អនាចារំ អាចរន្តិ។ យេបិ តេ, ភន្តេ, មនុស្សា បុព្ពេ សទ្ធា អហេសុំ បសន្នា តេបិ ឯតរហិ អស្សទ្ធា អប្បសន្នា។ យានិបិ តានិ សង្ឃស្ស បុព្ពេ ទានបថានិ តានិបិ ឯតរហិ ឧបច្ឆិន្នានិ។ រិញ្ចន្តិ បេសលា ភិក្ខូ , និវសន្តិ បាបភិក្ខូ។ សាធុ, ភន្តេ, ភគវា កីដាគិរិំ ភិក្ខូ បហិណេយ្យ, យថាយំ កីដាគិរិស្មិំ អាវាសោ សណ្ឋហេយ្យា’’តិ។

‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ ខោ សោ ភិក្ខុ តស្ស ឧបាសកស្ស បដិស្សុណិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា យេន សាវត្ថិ តេន បក្កាមិ។ អនុបុព្ពេន យេន សាវត្ថិ ជេតវនំ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ អាគន្តុកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ បដិសម្មោទិតុំ។ អថ ខោ ភគវា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘កច្ចិ, ភិក្ខុ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយំ, កច្ចិសិ អប្បកិលមថេន អទ្ធានំ អាគតោ, កុតោ ច ត្វំ ភិក្ខុ អាគច្ឆសី’’តិ? ‘‘ខមនីយំ, ភគវា, យាបនីយំ ភគវា; អប្បកិលមថេន ច អហំ, ភន្តេ, អទ្ធានំ អាគតោ។ ឥធាហំ, ភន្តេ, កាសីសុ វស្សំវុដ្ឋោ សាវត្ថិំ អាគច្ឆន្តោ ភគវន្តំ ទស្សនាយ យេន កីដាគិរិ តទវសរិំ។ អថ ខ្វាហំ, ភន្តេ, បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ កីដាគិរិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិំ។ អទ្ទសា ខោ មំ, ភន្តេ, អញ្ញតរោ ឧបាសកោ កីដាគិរិស្មិំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ ; ទិស្វាន យេនាហំ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា មំ អភិវាទេត្វា ឯតទវោច – ‘អបិ, ភន្តេ, បិណ្ឌោ លព្ភតី’តិ។ ‘ន ខោ, អាវុសោ, បិណ្ឌោ លព្ភតី’តិ។ ‘ឯហិ, ភន្តេ, ឃរំ គមិស្សាមា’តិ។ អថ ខោ, ភន្តេ, សោ ឧបាសកោ មំ ឃរំ នេត្វា ភោជេត្វា ឯតទវោច – ‘កហំ, ភន្តេ, អយ្យោ គមិស្សតី’តិ? ‘សាវត្ថិំ ខោ អហំ, អាវុសោ, គមិស្សាមិ ភគវន្តំ ទស្សនាយា’តិ ។ ‘តេន ហិ, ភន្តេ, មម វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទ, ឯវញ្ច វទេហិ – ទុដ្ឋោ, ភន្តេ, កីដាគិរិស្មិំ អាវាសោ។ អស្សជិបុនព្ពសុកា នាម កីដាគិរិស្មិំ អាវាសិកា អលជ្ជិនោ បាបភិក្ខូ ។ តេ ឯវរូបំ អនាចារំ អាចរន្តិ – មាលាវច្ឆំ រោបេន្តិបិ រោបាបេន្តិបិ…បេ.… វិវិធម្បិ អនាចារំ អាចរន្តិ។ យេបិ តេ, ភន្តេ, មនុស្សា បុព្ពេ សទ្ធា អហេសុំ បសន្នា តេបិ ឯតរហិ អស្សទ្ធា អប្បសន្នា។ យានិបិ តានិ សង្ឃស្ស បុព្ពេ ទានបថានិ តានិបិ ឯតរហិ ឧបច្ឆិន្នានិ។ រិញ្ចន្តិ បេសលា ភិក្ខូ, និវសន្តិ បាបភិក្ខូ។ សាធុ, ភន្តេ, ភគវា កីដាគិរិំ ភិក្ខូ បហិណេយ្យ, យថាយំ កីដាគិរិស្មិំ អាវាសោ សណ្ឋហេយ្យា’តិ។ តតោ អហំ ភគវា អាគច្ឆាមី’’តិ។

២៣. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, អស្សជិបុនព្ពសុកា នាម កីដាគិរិស្មិំ អាវាសិកា អលជ្ជិនោ បាបភិក្ខូ? តេ ឯវរូបំ អនាចារំ អាចរន្តិ – មាលាវច្ឆំ រោបេន្តិបិ…បេ.… វិវិធម្បិ អនាចារំ អាចរន្តិ? យេបិ តេ មនុស្សា បុព្ពេ សទ្ធា អហេសុំ បសន្នា តេបិ ឯតរហិ អស្សទ្ធា អប្បសន្នា? យានិបិ តានិ សង្ឃស្ស បុព្ពេ ទានបថានិ តានិបិ ឯតរហិ ឧបច្ឆិន្នានិ? រិញ្ចន្តិ បេសលា ភិក្ខូ និវសន្តិ បាបភិក្ខូ’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ…បេ.… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ , មោឃបុរិសា ឯវរូបំ អនាចារំ អាចរិស្សន្តិ – មាលាវច្ឆំ រោបេស្សន្តិបិ រោបាបេស្សន្តិបិ, សិញ្ចិស្សន្តិបិ សិញ្ចាបេស្សន្តិបិ, ឱចិនិស្សន្តិបិ ឱចិនាបេស្សន្តិបិ, គន្ថេស្សន្តិបិ គន្ថាបេស្សន្តិបិ, ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, វិធូតិកំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, វដំសកំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, អាវេឡំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ករិស្សន្តិបិ ការាបេស្សន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីនំ កុលធីតានំ កុលកុមារីនំ កុលសុណ្ហានំ កុលទាសីនំ ឯកតោវណ្ដិកមាលំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, ឧភតោវណ្ដិកមាលំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, មញ្ជរិកំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, វិធូតិកំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, វដំសកំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, អាវេឡំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ, ឧរច្ឆទំ ហរិស្សន្តិបិ ហរាបេស្សន្តិបិ។ តេ កុលិត្ថីហិ កុលធីតាហិ កុលកុមារីហិ កុលសុណ្ហាហិ កុលទាសីហិ សទ្ធិំ ឯកភាជនេបិ ភុញ្ជិស្សន្តិ, ឯកថាលកេបិ បិវិស្សន្តិ, ឯកាសនេបិ និសីទិស្សន្តិ, ឯកមញ្ចេបិ តុវដ្ដិស្សន្តិ, ឯកត្ថរណាបិ តុវដ្ដិស្សន្តិ, ឯកបាវុរណាបិ តុវដ្ដិស្សន្តិ, ឯកត្ថរណបាវុរណាបិ តុវដ្ដិស្សន្តិ, វិកាលេបិ ភុញ្ជិស្សន្តិ, មជ្ជម្បិ បិវិស្សន្តិ, មាលាគន្ធវិលេបនម្បិ ធារេស្សន្តិ, នច្ចិស្សន្តិបិ, គាយិស្សន្តិបិ, វាទេស្សន្តិបិ, លាសេស្សន្តិបិ; នច្ចន្តិយាបិ នច្ចិស្សន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ គាយិស្សន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ វាទេស្សន្តិ, នច្ចន្តិយាបិ លាសេស្សន្តិ; គាយន្តិយាបិ នច្ចិស្សន្តិ , គាយន្តិយាបិ គាយិស្សន្តិ, គាយន្តិយាបិ វាទេស្សន្តិ, គាយន្តិយាបិ លាសេស្សន្តិ; វាទេន្តិយាបិ នច្ចិស្សន្តិ, វាទេន្តិយាបិ គាយិស្សន្តិ, វាទេន្តិយាបិ វាទេស្សន្តិ, វាទេន្តិយាបិ លាសេស្សន្តិ; លាសេន្តិយាបិ នច្ចិស្សន្តិ, លាសេន្តិយាបិ គាយិស្សន្តិ, លាសេន្តិយាបិ វាទេស្សន្តិ; លាសេន្តិយាបិ លាសេស្សន្តិ; អដ្ឋបទេបិ កីឡិស្សន្តិ, ទសបទេបិ កីឡិស្សន្តិ, អាកាសេបិ កីឡិស្សន្តិ, បរិហារបថេបិ កីឡិស្សន្តិ, សន្តិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, ខលិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, ឃដិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, សលាកហត្ថេនបិ កីឡិស្សន្តិ, អក្ខេនបិ កីឡិស្សន្តិ, បង្គចីរេនបិ កីឡិស្សន្តិ, វង្កកេនបិ កីឡិស្សន្តិ មោក្ខចិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, ចិង្គុលកេនបិ កីឡិស្សន្តិ, បត្តាឡ្ហកេនបិ កីឡិស្សន្តិ, រថកេនបិ កីឡិស្សន្តិ, ធនុកេនបិ កីឡិស្សន្តិ, អក្ខរិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, មនេសិកាយបិ កីឡិស្សន្តិ, យថាវជ្ជេនបិ កីឡិស្សន្តិ; ហត្ថិស្មិម្បិ សិក្ខិស្សន្តិ, អស្សស្មិម្បិ សិក្ខិស្សន្តិ, រថស្មិម្បិ សិក្ខិស្សន្តិ, ធនុស្មិម្បិ សិក្ខិស្សន្តិ, ថរុស្មិម្បិ សិក្ខិស្សន្តិ; ហត្ថិស្សបិ បុរតោ ធាវិស្សន្តិ , អស្សស្សបិ បុរតោ ធាវិស្សន្តិ, រថស្សបិ បុរតោ [បុរតោ ធាវិស្សន្តិ (ស្យា.)] ធាវិស្សន្តិបិ អាធាវិស្សន្តិបិ; ឧស្សេឡេស្សន្តិបិ, អប្ផោដេស្សន្តិបិ, និព្ពុជ្ឈិស្សន្តិបិ, មុដ្ឋីហិបិ យុជ្ឈិស្សន្តិ; រង្គមជ្ឈេបិ សង្ឃាដិំ បត្ថរិត្វា នច្ចកិំ ឯវំ វក្ខន្តិ [វទិស្សន្តិ (ក.)] – ‘ឥធ, ភគិនិ, នច្ចស្សូ’តិ; នលាដិកម្បិ ទស្សន្តិ; វិវិធម្បិ អនាចារំ អាចរិស្សន្តិ។ នេតំ , ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា សារិបុត្តមោគ្គល្លានេ អាមន្តេសិ – ‘‘គច្ឆថ តុម្ហេ, សារិបុត្តា, កីដាគិរិំ គន្ត្វា អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ ករោថ, តុម្ហាកំ ឯតេ សទ្ធិវិហារិនោ’’តិ។

‘‘កថំ មយំ, ភន្តេ, អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ ករោម, ចណ្ឌា តេ ភិក្ខូ ផរុសា’’តិ? ‘‘តេន ហិ តុម្ហេ, សារិបុត្តា, ពហុកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ គច្ឆថា’’តិ។ ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ សារិបុត្តមោគ្គល្លានា ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ – បឋមំ អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ ចោទេតព្ពា, ចោទេត្វា សារេតព្ពា, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពា, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

២៤. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ កុលទូសកា បាបសមាចារា។ ឥមេសំ បាបកា សមាចារា ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ កុលានិ ច ឥមេហិ ទុដ្ឋានិ ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ កុលទូសកា បាបសមាចារា។ ឥមេសំ បាបកា សមាចារា ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ កុលានិ ច ឥមេហិ ទុដ្ឋានិ ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ សង្ឃោ អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ ករោតិ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ។ សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ ឥមេ អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ កុលទូសកា បាបសមាចារា។ ឥមេសំ បាបកា សមាចារា ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ កុលានិ ច ឥមេហិ ទុដ្ឋានិ ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច។ សង្ឃោ អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ ករោតិ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

២៥. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ …បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

២៦. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បព្ពាជនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានចុទ្ទសកំ

២៧. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ កាយិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ កាយិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ កាយិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ កាយិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេហិ, ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ , អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ , ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ កាយិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ វាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ កាយិកវាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ កាយិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ វាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ កាយិកវាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ កាយិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ វាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ កាយិកវាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ កាយិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ វាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, ឯកោ កាយិកវាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ។

អាកង្ខមានចុទ្ទសកំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋារសវត្តំ

២៨. ‘‘បព្ពាជនីយកម្មកតេន , ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា , តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

បព្ពាជនីយកម្មេ អដ្ឋារសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

២៩. អថ ខោ សារិបុត្តមោគ្គល្លានប្បមុខោ ភិក្ខុសង្ឃោ កីដាគិរិំ គន្ត្វា អស្សជិបុនព្ពសុកានំ ភិក្ខូនំ កីដាគិរិស្មា បព្ពាជនីយកម្មំ អកាសិ – ន អស្សជិបុនព្ពសុកេហិ ភិក្ខូហិ កីដាគិរិស្មិំ វត្ថព្ពន្តិ។ តេ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតា ន សម្មា វត្តន្តិ, ន លោមំ បាតេន្តិ, ន នេត្ថារំ វត្តន្តិ; ន ភិក្ខូ ខមាបេន្តិ, អក្កោសន្តិ, បរិភាសន្តិ; ឆន្ទគាមិតា ទោសគាមិតា មោហគាមិតា ភយគាមិតា បាបេន្តិ; បក្កមន្តិបិ, វិព្ភមន្តិបិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតា ន សម្មា វត្តិស្សន្តិ, ន លោមំ បាតេស្សន្តិ, ន នេត្ថារំ វត្តិស្សន្តិ; ន ភិក្ខូ ខមាបេស្សន្តិ, អក្កោសិស្សន្តិ, បរិភាសិស្សន្តិ; ឆន្ទគាមិតា ទោសគាមិតា មោហគាមិតា ភយគាមិតា បាបេស្សន្តិ; បក្កមិស្សន្តិបិ, វិព្ភមិស្សន្តិបី’’តិ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។

អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, អស្សជិបុនព្ពសុកា ភិក្ខូ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតា ន សម្មា វត្តន្តិ, ន លោមំ បាតេន្តិ, ន នេត្ថារំ វត្តន្តិ; ន ភិក្ខូ ខមាបេន្តិ, អក្កោសន្តិ, បរិភាសន្តិ; ឆន្ទគាមិតា ទោសគាមិតា មោហគាមិតា ភយគាមិតា បាបេន្តិ; បក្កមន្តិបិ, វិព្ភមន្តិបី’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ …បេ.… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតា ន សម្មា វត្តិស្សន្តិ, ន លោមំ បាតេស្សន្តិ, ន នេត្ថារំ វត្តិស្សន្តិ; ន ភិក្ខូ ខមាបេស្សន្តិ, អក្កោសិស្សន្តិ, បរិភាសិស្សន្តិ; ឆន្ទគាមិតា ទោសគាមិតា មោហគាមិតា ភយគាមិតា បាបេស្សន្តិ; បក្កមិស្សន្តិបិ, វិព្ភមិស្សន្តិបិ។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៣០. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បព្ពាជនីយកម្មេ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៣១. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ , ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បព្ពាជនីយកម្មេ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

៣២. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន, ភិក្ខវេ, បព្ពាជនីយកម្មកតេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ។ សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បព្ពាជនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បព្ពាជនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា

តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

បព្ពាជនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ តតិយំ។

៤. បដិសារណីយកម្មំ

៣៣. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា សុធម្មោ មច្ឆិកាសណ្ឌេ ចិត្តស្ស គហបតិនោ អាវាសិកោ ហោតិ, នវកម្មិកោ ធុវភត្តិកោ។ យទា ចិត្តោ គហបតិ សង្ឃំ វា គណំ វា បុគ្គលំ វា និមន្តេតុកាមោ ហោតិ តទា ន អាយស្មន្តំ សុធម្មំ អនបលោកេត្វា សង្ឃំ វា គណំ វា បុគ្គលំ វា និមន្តេតិ។

តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ថេរា ភិក្ខូ, អាយស្មា ច សារិបុត្តោ, អាយស្មា ច មហាមោគ្គល្លានោ, អាយស្មា ច មហាកច្ចានោ, អាយស្មា ច មហាកោដ្ឋិកោ , អាយស្មា ច មហាកប្បិនោ, អាយស្មា ច មហាចុន្ទោ, អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ, អាយស្មា ច រេវតោ, អាយស្មា ច ឧបាលិ, អាយស្មា ច អានន្ទោ, អាយស្មា ច រាហុលោ, កាសីសុ ចារិកំ ចរមានា យេន មច្ឆិកាសណ្ឌោ តទវសរុំ។

អស្សោសិ ខោ ចិត្តោ គហបតិ ថេរា កិរ ភិក្ខូ មច្ឆិកាសណ្ឌំ អនុប្បត្តាតិ។ អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ យេន ថេរា ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ , ឧបសង្កមិត្វា ថេរេ ភិក្ខូ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ ចិត្តំ គហបតិំ អាយស្មា សារិបុត្តោ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ។

អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ អាយស្មតា សារិបុត្តេន ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតោ សមាទបិតោ សមុត្តេជិតោ សម្បហំសិតោ ថេរេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘អធិវាសេន្តុ មេ, ភន្តេ, ថេរា ស្វាតនាយ អាគន្តុកភត្ត’’ន្តិ។ អធិវាសេសុំ ខោ ថេរា ភិក្ខូ [អធិវាសេសុំ ខោ តេ ថេរា ភិក្ខូ (ស្យា.)] តុណ្ហីភាវេន។

អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ ថេរានំ ភិក្ខូនំ អធិវាសនំ វិទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ថេរេ ភិក្ខូ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា យេនាយស្មា សុធម្មោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សុធម្មំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ចិត្តោ គហបតិ អាយស្មន្តំ សុធម្មំ ឯតទវោច – ‘‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, អយ្យោ សុធម្មោ ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ថេរេហី’’តិ។ អថ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ ‘បុព្ពេ ខ្វាយំ ចិត្តោ គហបតិ យទា សង្ឃំ វា គណំ វា បុគ្គលំ វា និមន្តេតុកាមោ ន មំ អនបលោកេត្វា សង្ឃំ វា គណំ វា បុគ្គលំ វា និមន្តេតិ; សោទានិ មំ អនបលោកេត្វា ថេរេ ភិក្ខូ និមន្តេសិ; ទុដ្ឋោទានាយំ ចិត្តោ គហបតិ អនបេក្ខោ វិរត្តរូបោ មយី’តិ ចិត្តំ គហបតិំ ឯតទវោច – ‘‘អលំ, គហបតិ, នាធិវាសេមី’’តិ។ ទុតិយម្បិ ខោ…បេ.… តតិយម្បិ ខោ ចិត្តោ គហបតិ អាយស្មន្តំ សុធម្មំ ឯតទវោច – ‘‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, អយ្យោ សុធម្មោ ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ថេរេហី’’តិ។ ‘‘អលំ, គហបតិ, នាធិវាសេមី’’តិ។ អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ ‘កិំ មេ ករិស្សតិ អយ្យោ សុធម្មោ អធិវាសេន្តោ វា អនធិវាសេន្តោ វា’តិ អាយស្មន្តំ សុធម្មំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ។

៣៤. អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន ថេរានំ ភិក្ខូនំ បណីតំ ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយាទាបេសិ។ អថ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ ‘យំនូនាហំ ចិត្តស្ស គហបតិនោ ថេរានំ ភិក្ខូនំ បដិយត្តំ បស្សេយ្យ’ន្តិ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ចិត្តស្ស គហបតិនោ និវេសនំ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ។ អថ ខោ ចិត្តោ គហបតិ យេនាយស្មា សុធម្មោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សុធម្មំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ ចិត្តំ គហបតិំ អាយស្មា សុធម្មោ ឯតទវោច – ‘‘បហូតំ ខោ តេ ឥទំ, គហបតិ, ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយត្តំ; ឯកា ច ខោ ឥធ នត្ថិ យទិទំ តិលសង្គុឡិកា’’តិ។ ‘‘ពហុម្ហិ វត, ភន្តេ, រតនេ ពុទ្ធវចនេ [ភន្តេ ពុទ្ធវចនេ (ស្យា.)] វិជ្ជមានេ អយ្យេន សុធម្មេន យទេវ កិញ្ចិ ភាសិតំ យទិទំ តិលសង្គុឡិកាតិ។ ភូតបុព្ពំ, ភន្តេ, ទក្ខិណាបថកា វាណិជា បុរត្ថិមំ ជនបទំ អគមំសុ វាណិជ្ជាយ។ តេ តតោ កុក្កុដិំ អានេសុំ។ អថ ខោ សា, ភន្តេ, កុក្កុដី កាកេន សទ្ធិំ សំវាសំ កប្បេសិ។ សា បោតកំ ជនេសិ។ យទា ខោ សោ, ភន្តេ, កុក្កុដបោតកោ កាកវស្សំ វស្សិតុកាមោ ហោតិ, កាកកុក្កុដីតិ វស្សតិ; យទា កុក្កុដិវស្សំ វស្សិតុកាមោ ហោតិ, កុក្កុដិកាកាតិ វស្សតិ។ ឯវមេវ ខោ, ភន្តេ, ពហុម្ហិ រតនេ ពុទ្ធវចនេ វិជ្ជមានេ អយ្យេន សុធម្មេន យទេវ កិញ្ចិ ភាសិតំ យទិទំ តិលសំគុឡិកា’’តិ។ ‘‘អក្កោសសិ មំ ត្វំ, គហបតិ, បរិភាសសិ មំ ត្វំ, គហបតិ។ ឯសោ តេ, គហបតិ, អាវាសោ, បក្កមិស្សាមី’’តិ។ ‘‘នាហំ, ភន្តេ, អយ្យំ សុធម្មំ អក្កោសាមិ, បរិភាសាមិ [ន បរិភាសាមិ (សី. ស្យា.)]។ វសតុ, ភន្តេ, អយ្យោ សុធម្មោ មច្ឆិកាសណ្ឌេ។ រមណីយំ អម្ពាដកវនំ។ អហំ អយ្យស្ស សុធម្មស្ស ឧស្សុក្កំ ករិស្សាមិ, ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារាន’’ន្តិ។ ទុតិយម្បិ ខោ…បេ.… តតិយម្បិ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ ចិត្តំ គហបតិំ ឯតទវោច – ‘‘អក្កោសសិ មំ ត្វំ, គហបតិ, បរិភាសសិ មំ ត្វំ, គហបតិ។ ឯសោ តេ, គហបតិ, អាវាសោ, បក្កមិស្សាមី’’តិ។ ‘‘កហំ, ភន្តេ, អយ្យោ សុធម្មោ គមិស្សតី’’តិ? ‘‘សាវត្ថិំ ខោ អហំ, គហបតិ, គមិស្សាមិ ភគវន្តំ ទស្សនាយា’’តិ។ ‘‘តេន ហិ, ភន្តេ, យញ្ច អត្តនា ភណិតំ, យញ្ច មយា ភណិតំ តំ សព្ពំ ភគវតោ អារោចេហិ។ អនច្ឆរិយំ ខោ បនេតំ, ភន្តេ, យំ អយ្យោ សុធម្មោ បុនទេវ មច្ឆិកាសណ្ឌំ បច្ចាគច្ឆេយ្យា’’តិ។

៣៥. អថ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ សេនាសនំ សំសាមេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សាវត្ថិ តេន បក្កាមិ។ អនុបុព្ពេន យេន សាវត្ថិ ជេតវនំ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ យញ្ច អត្តនា ភណិតំ យញ្ច ចិត្តេន គហបតិនា ភណិតំ តំ សព្ពំ ភគវតោ អារោចេសិ។

វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ, មោឃបុរិស, អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ។ កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, ចិត្តំ គហបតិំ សទ្ធំ បសន្នំ ទាយកំ ការកំ សង្ឃុបដ្ឋាកំ ហីនេន ខុំសេស្សសិ, ហីនេន វម្ភេស្សសិ? នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ ករោតុ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ – បឋមំ សុធម្មោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៣៦. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ ចិត្តំ គហបតិំ សទ្ធំ បសន្នំ ទាយកំ ការកំ សង្ឃុបដ្ឋាកំ ហីនេន ខុំសេតិ, ហីនេន វម្ភេតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ ចិត្តំ គហបតិំ សទ្ធំ បសន្នំ ទាយកំ ការកំ សង្ឃុបដ្ឋាកំ ហីនេន ខុំសេតិ, ហីនេន វម្ភេតិ។ សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ ករោតិ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ ចិត្តំ គហបតិំ សទ្ធំ បសន្នំ ទាយកំ ការកំ សង្ឃុបដ្ឋាកំ ហីនេន ខុំសេតិ, ហីនេន វម្ភេតិ។ សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ ករោតិ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ – ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោតិ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៣៧. ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ , អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

បដិសារណីយកម្មេ អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៣៨. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ បដិសារណីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

បដិសារណីយកម្មេ ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានចតុក្កំ

៣៩. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។ គិហីនំ អលាភាយ បរិសក្កតិ, គិហីនំ អនត្ថាយ បរិសក្កតិ, គិហីនំ អនាវាសាយ [អវាសាយ (សី.)] បរិសក្កតិ, គិហី អក្កោសតិ បរិភាសតិ, គិហី គិហីហិ ភេទេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។ គិហីនំ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ , គិហីនំ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, គិហីនំ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, គិហី ហីនេន ខុំសេតិ ហីនេន វម្ភេតិ, គិហីនំ ធម្មិកំ បដិស្សវំ ន សច្ចាបេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘បញ្ចន្នំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ គិហីនំ អលាភាយ បរិសក្កតិ, ឯកោ គិហីនំ អនត្ថាយ បរិសក្កតិ, ឯកោ គិហីនំ អនាវាសាយ បរិសក្កតិ, ឯកោ គិហី អក្កោសតិ បរិភាសតិ, ឯកោ គិហី គិហីហិ ភេទេតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ គិហីនំ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ គិហីនំ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ គិហីនំ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ គិហី ហីនេន ខុំសេតិ ហីនេន វម្ភេតិ, ឯកោ គិហីនំ ធម្មិកំ បដិស្សវំ ន សច្ចាបេតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ។

អាកង្ខមានចតុក្កំ និដ្ឋិតំ។

អដ្ឋារសវត្តំ

៤០. ‘‘បដិសារណីយកម្មកតេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា , តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ , ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

បដិសារណីយកម្មេ អដ្ឋារសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

៤១. អថ ខោ សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ អកាសិ – ‘‘ចិត្តោ តេ គហបតិ ខមាបេតព្ពោ’’តិ។ សោ សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ មច្ឆិកាសណ្ឌំ គន្ត្វា មង្កុភូតោ នាសក្ខិ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ។ បុនទេវ សាវត្ថិំ បច្ចាគញ្ឆិ។ ភិក្ខូ ឯវមាហំសុ – ‘‘ខមាបិតោ តយា, អាវុសោ សុធម្ម, ចិត្តោ គហបតី’’តិ? ‘‘ឥធាហំ, អាវុសោ, មច្ឆិកាសណ្ឌំ គន្ត្វា មង្កុភូតោ នាសក្ខិំ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុ’’ន្តិ។ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.…។ ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ អនុទូតំ ទេតុ – ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ។ ឯវញ្ច បន ភិក្ខវេ ទាតព្ពោ – បឋមំ ភិក្ខុ យាចិតព្ពោ, យាចិត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ អនុទូតំ ទទេយ្យ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ អនុទូតំ ទេតិ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ អនុទូតស្ស ទានំ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទិន្នោ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ អនុទូតោ ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេតុំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

៤២. ‘‘តេន, ភិក្ខវេ, សុធម្មេន ភិក្ខុនា អនុទូតេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ មច្ឆិកាសណ្ឌំ គន្ត្វា ចិត្តោ គហបតិ ខមាបេតព្ពោ – ‘ខម, គហបតិ, បសាទេមិ ត’ន្តិ។ ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ខមតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ។ នោ ចេ ខមតិ, អនុទូតេន ភិក្ខុនា វត្តព្ពោ – ‘ខម, គហបតិ, ឥមស្ស ភិក្ខុនោ, បសាទេតិ ត’ន្តិ។ ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ខមតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ។ នោ ចេ ខមតិ, អនុទូតេន ភិក្ខុនា វត្តព្ពោ – ‘ខម, គហបតិ, ឥមស្ស ភិក្ខុនោ, អហំ តំ បសាទេមី’តិ។ ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ខមតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ។ នោ ចេ ខមតិ, អនុទូតេន ភិក្ខុនា វត្តព្ពោ – ‘ខម, គហបតិ, ឥមស្ស ភិក្ខុនោ, សង្ឃស្ស វចនេនា’តិ។ ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ខមតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ។ នោ ចេ ខមតិ, អនុទូតេន ភិក្ខុនា សុធម្មោ ភិក្ខុ [សុធម្មំ ភិក្ខុំ… សា អាបត្តិ ទេសាបេតព្ពាតិ (សី. ស្យា.)] ចិត្តស្ស គហបតិនោ ទស្សនូបចារំ អវិជហាបេត្វា សវនូបចារំ អវិជហាបេត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ការាបេត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទាបេត្វា អញ្ជលិំ បគ្គណ្ហាបេត្វា តំ អាបត្តិំ ទេសាបេតព្ពោ’’តិ [សុធម្មំ ភិក្ខុំ… សា អាបត្តិ ទេសាបេតព្ពាតិ (សី. ស្យា.)]។

អថ ខោ អាយស្មា សុធម្មោ អនុទូតេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ មច្ឆិកាសណ្ឌំ គន្ត្វា ចិត្តំ គហបតិំ ខមាបេសិ។ សោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេតិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ។ កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៤៣. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ , សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ’’។

បដិសារណីយកម្មេ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ

៤៤. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បដិសារណីយកម្មេ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពអដ្ឋារសកំ និដ្ឋិតំ។

៤៥. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន [តេន ហិ (ស្យា. ក.)], ភិក្ខវេ, សុធម្មេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ សុធម្មោ ភិក្ខុ សង្ឃេន បដិសារណីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន សុធម្មស្ស ភិក្ខុនោ បដិសារណីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

បដិសារណីយកម្មំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ។

៥. អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ

៤៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បស្សិតុ’’ន្តិ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។

អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុ’’ន្តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ…បេ.… កថញ្ហិ នាម សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ? នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតុ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ – បឋមំ ឆន្នោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៤៧. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។

‘‘អាវាសបរម្បរញ្ច, ភិក្ខវេ, សំសថ – ‘ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន អាបត្តិយា [ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិយា (សី. ក.)] អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ – អសម្ភោគំ សង្ឃេនា’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៤៨. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៤៩. ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ…បេ.…។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានឆក្កំ

៥០. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ , ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ។

តេចត្តាលីសវត្តំ

៥១. ‘‘អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារោ, សេយ្យាភិហារោ, បាទោទកំ, បាទបីឋំ បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិតព្ពំ។ ន បកតត្តោ ភិក្ខុ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ភិក្ខុ ភិក្ខូហិ ភេទេតព្ពោ [ន ភិក្ខូ ភិក្ខូហិ ភេទេតព្ពា (ស្យា.)], ន គិហិទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយា សេវិតព្ពា; ភិក្ខូ សេវិតព្ពា, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខិតព្ពំ [ភិក្ខុសិក្ខា សិក្ខិតព្ពា (ស្យា.)]។ ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វត្ថព្ពំ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតព្ពំ, ន បកតត្តោ ភិក្ខុ អាសាទេតព្ពោ អន្តោ វា ពហិ វា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

តេចត្តាលីសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

៥២. អថ ខោ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អកាសិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ សោ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ តម្ហា អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុ ករិំសុ [ន គរុករិំសុ (ក.)], ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ បុនទេវ កោសម្ពិំ បច្ចាគញ្ឆិ។ សោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេតិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ។ កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.…។ ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ

៥៣. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ , នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ , បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ភិក្ខុំ [ភិក្ខូ (សី. ស្យា.)] ភិក្ខូហិ ភេទេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយេ សេវតិ; ភិក្ខូ ន សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ ន សិក្ខតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ; បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា ន វុដ្ឋាតិ; បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ

៥៤. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ភិក្ខុំ ភិក្ខូហិ ភេទេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយេ សេវតិ, ភិក្ខូ សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតិ, ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

៥៥. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន, ភិក្ខវេ, ឆន្នេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ បញ្ចមំ។

៦. អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ

៥៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បដិកាតុ’’ន្តិ? អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។

អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុ’’ន្តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ…បេ.… កថញ្ហិ នាម សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតុ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ – បឋមំ ឆន្នោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។

‘‘អាវាសបរម្បរញ្ច , ភិក្ខវេ, សំសថ – ‘ឆន្នោ ភិក្ខុ, សង្ឃេន អាបត្តិយា [ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិយា (សី. ក.)] អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ – អសម្ភោគំ សង្ឃេនា’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៥៧. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៥៨. ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានឆក្កំ

៥៩. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ។

តេចត្តាលីសវត្តំ

៦០. ‘‘អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារោ, សេយ្យាភិហារោ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិតព្ពំ។ ន បកតត្តោ ភិក្ខុ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ , ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ភិក្ខុ ភិក្ខូហិ ភេទេតព្ពោ។ ន គិហិទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយា សេវិតព្ពា; ភិក្ខូ សេវិតព្ពា, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខិតព្ពំ។ ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វត្ថព្ពំ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតព្ពំ, ន បកតត្តោ ភិក្ខុ អាសាទេតព្ពោ អន្តោ វា ពហិ វា។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

តេចត្តាលីសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

៦១. អថ ខោ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អកាសិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ សោ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ តម្ហា អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ។ តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ។ សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ បុនទេវ កោសម្ពិំ បច្ចាគញ្ឆិ។ សោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេតិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ។ កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.…។ ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ

៦២. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ…បេ.… បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ…បេ.… បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ…បេ.… បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ភិក្ខុំ ភិក្ខូហិ ភេទេតិ…បេ.… គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយេ សេវតិ, ភិក្ខូ ន សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ ន សិក្ខតិ…បេ.… បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា ន វុដ្ឋាតិ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ , ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ

៦៣. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ…បេ.… ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ…បេ.… ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ…បេ.… ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ភិក្ខុំ ភិក្ខូហិ ភេទេតិ…បេ.… ន គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយេ សេវតិ, ភិក្ខូ សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខតិ…បេ.… ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតិ, ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អដ្ឋហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

៦៤. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន ភិក្ខវេ, ឆន្នេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ , អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ។

៧. បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ

៦៥. [ឥទំ វត្ថុ បាចិ. ៤១៧; ម. និ. ២៣៤ អាទយោ] តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អរិដ្ឋស្ស នាម ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស [គន្ធពាធិបុព្ពស្ស (ក.)] ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ ហោតិ – ‘‘តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ។ អស្សោសុំ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ អរិដ្ឋស្ស នាម កិរ ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – ‘‘តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ យេន អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ គទ្ធពាធិបុព្ពោ តេនុបសង្កមិំសុ។ ឧបសង្កមិត្វា អរិដ្ឋំ ភិក្ខុំ គទ្ធពាធិបុព្ពំ ឯតទវោចុំ – ‘‘សច្ចំ កិរ តេ, អាវុសោ អរិដ្ឋ, ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ? ‘‘ឯវំព្យា ខោ អហំ, អាវុសោ, ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ, យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ។

‘‘មាវុសោ អរិដ្ឋ, ឯវំ អវច។ មា ភគវន្តំ អព្ភាចិក្ខិ។ ន ហិ សាធុ ភគវតោ អព្ភក្ខានំ [អព្ភាចិក្ខនំ (ក.)]។ ន ហិ ភគវា ឯវំ វទេយ្យ។ អនេកបរិយាយេនាវុសោ អរិដ្ឋ, អន្តរាយិកា ធម្មា អន្តរាយិកា វុត្តា ភគវតា។ អលញ្ច បន តេ បដិសេវតោ អន្តរាយាយ។ អប្បស្សាទា កាមា វុត្តា ភគវតា, ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា [ពហូបាយាសា (សី. ស្យា.)], អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ។ អដ្ឋិកង្កលូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា, ពហុទុក្ខា ពហូបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ។ មំសបេសូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា…បេ.… តិណុក្កូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា…បេ.… អង្គារកាសូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… សុបិនកូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… យាចិតកូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… រុក្ខផលូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… អសិសូនូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… សត្តិសូលូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា… សប្បសិរូបមា កាមា វុត្តា ភគវតា, ពហុទុក្ខា ពហូបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ’’តិ។

ឯវម្បិ ខោ អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ គទ្ធពាធិបុព្ពោ តេហិ ភិក្ខូហិ វុច្ចមានោ តថេវ តំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ថាមសា បរាមាសា អភិនិវិស្ស វោហរតិ – ‘‘ឯវំព្យា ខោ អហំ, អាវុសោ, ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ, យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ។ យតោ ច ខោ តេ ភិក្ខូ នាសក្ខិំសុ អរិដ្ឋំ ភិក្ខុំ គទ្ធពាធិបុព្ពំ ឯតស្មា បាបកា ទិដ្ឋិគតា វិវេចេតុំ, អថ ខោ តេ ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា អរិដ្ឋំ ភិក្ខុំ គទ្ធពាធិបុព្ពំ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ តេ, អរិដ្ឋ, ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ? ‘‘ឯវំព្យា ខោ អហំ, ភន្តេ, ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ, យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ។

‘‘កស្ស នុ ខោ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, មយា ឯវំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាសិ? ននុ មយា, មោឃបុរិស, អនេកបរិយាយេន អន្តរាយិកា ធម្មា អន្តរាយិកា វុត្តា? អលញ្ច បន តេ បដិសេវតោ អន្តរាយាយ។ អប្បស្សាទា កាមា វុត្តា មយា, ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ។ អដ្ឋិកង្កលូបមា កាមា វុត្តា មយា, ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ។ មំសបេសូបមា កាមា វុត្តា មយា…បេ.… តិណុក្កូបមា កាមា វុត្តា មយា… អង្គារកាសូបមា កាមា វុត្តា មយា… សុបិនកូបមា កាមា វុត្តា មយា…បេ.… យាចិតកូបមា កាមា វុត្តា មយា… រុក្ខផលូបមា កាមា វុត្តា មយា… អសិសូនូបមា កាមា វុត្តា មយា… សត្តិសូលូបមា កាមា វុត្តា មយា… សប្បសិរូបមា កាមា វុត្តា មយា, ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ។ អថ ច បន ត្វំ, មោឃបុរិស, អត្តនា ទុគ្គហិតេន [ទុគ្គហិតេន ទិដ្ឋិគតេន (ស្យា.)] អម្ហេ ចេវ អព្ភាចិក្ខសិ, អត្តានញ្ច ខណសិ , ពហុញ្ច អបុញ្ញំ បសវសិ។ តញ្ហិ តេ, មោឃបុរិស, ភវិស្សតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយ។ នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតុ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯវញ្ច បន ភិក្ខវេ កាតព្ពំ – បឋមំ អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៦៦. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយាតិ។ សោ តំ ទិដ្ឋិំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយាតិ។ សោ តំ ទិដ្ឋិំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ ។ សង្ឃោ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ – តថាហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ យថា យេមេ អន្តរាយិកា ធម្មា វុត្តា ភគវតា តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយាតិ។ សោ តំ ទិដ្ឋិំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ សង្ឃោ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘កតំ សង្ឃេន អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។

‘‘អាវាសបរម្បរញ្ច, ភិក្ខវេ, សំសថ – ‘អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ គទ្ធពាធិបុព្ពោ, សង្ឃេន បាបិកាយ [គទ្ធពាធិបុព្ពោ បាបិកាយ (សី. ក.)] ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ , ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ – អសម្ភោគំ សង្ឃេនា’’’តិ។

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៦៧. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។ អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ , តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ

៦៨. ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ.… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ.… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ។

អាកង្ខមានឆក្កំ

៦៩. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ , ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្កមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ , តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។ ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ។

តេចត្តាលីសវត្តំ

៧០. ‘‘បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ។ តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា…បេ.… ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

តេចត្តាលីសវត្តំ និដ្ឋិតំ។

៧១. អថ ខោ សង្ឃោ អរិដ្ឋស្ស ភិក្ខុនោ គទ្ធពាធិបុព្ពស្ស, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អកាសិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន។ សោ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ វិព្ភមិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ គទ្ធពាធិបុព្ពោ សង្ឃេន , បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ វិព្ភមិស្សតី’’តិ? អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។

អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, អរិដ្ឋោ ភិក្ខុ គទ្ធពាធិបុព្ពោ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ វិព្ភមតី’’តិ [វិព្ភមីតិ (សី. ក.)]? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ…បេ.… កថញ្ហិ នាម សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ វិព្ភមិស្សតិ? នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ។

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ

៧២. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ…បេ.… ។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ , ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ

៧៣. ‘‘បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។

‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ , តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ…បេ.…។

‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ’’។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ

បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ។

៧៤. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ។ តេន, ភិក្ខវេ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ។ ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ តតិយម្បិ យាចិតព្ពា។ ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ , ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។

‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ, បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ សត្តមំ។

កម្មក្ខន្ធកោ បឋមោ។

ឥមម្ហិ ខន្ធកេ វត្ថូ សត្ត។

តស្សុទ្ទានំ –

បណ្ឌុលោហិតកា ភិក្ខូ, សយំ ភណ្ឌនការកា;

តាទិសេ ឧបសង្កម្ម, ឧស្សហិំសុ ច ភណ្ឌនេ។

អនុប្បន្នាបិ ជាយន្តិ [អនុប្បន្នានិ ជាយន្តិ (សី. ស្យា.)], ឧប្បន្នានិបិ វឌ្ឍរេ [ឧប្បន្នានិ បវឌ្ឍរេ (សី.), ឧប្បន្នាបិ បវឌ្ឍន្តិ (ក.)];

អប្បិច្ឆា បេសលា ភិក្ខូ, ឧជ្ឈាយន្តិ បទស្សតោ [បរីសតោ (ស្យា.), បរស្សតោ (សី.)]។

សទ្ធម្មដ្ឋិតិកោ ពុទ្ធោ, សយម្ភូ អគ្គបុគ្គលោ;

អាណាបេសិ តជ្ជនីយកម្មំ សាវត្ថិយំ ជិនោ។

អសម្មុខាប្បដិបុច្ឆាប្បដិញ្ញាយ កតញ្ច យំ;

អនាបត្តិ អទេសនេ, ទេសិតាយ កតញ្ច យំ។

អចោទេត្វា អសារេត្វា, អនារោបេត្វា ច យំ កតំ;

អសម្មុខា អធម្មេន, វគ្គេន ចាបិ [វគ្គេនាបិ ច (សី. ស្យា.)] យំ កតំ។

អប្បដិបុច្ឆា អធម្មេន, បុន វគ្គេន [វគ្គេនាបិ ច (សី. ស្យា.)] យំ កតំ;

អប្បដិញ្ញាយ អធម្មេន, វគ្គេន ចាបិ [វគ្គេនាបិ ច (សី. ស្យា.)] យំ កតំ។

អនាបត្តិ [អនាបត្តិយា (សី. ស្យា.)] អធម្មេន, វគ្គេន

ចាបិ [វគ្គេនាបិ ច (សី. ស្យា.)] យំ កតំ។

អទេសនាគាមិនិយា, អធម្មវគ្គមេវ ច។

ទេសិតាយ អធម្មេន, វគ្គេនាបិ តថេវ ច;

អចោទេត្វា អធម្មេន, វគ្គេនាបិ តថេវ ច។

អសារេត្វា អធម្មេន, វគ្គេនាបិ តថេវ ច;

អនារោបេត្វា អធម្មេន, វគ្គេនាបិ តថេវ ច។

កណ្ហវារនយេនេវ, សុក្កវារំ វិជានិយា;

សង្ឃោ អាកង្ខមានោ ច យស្ស តជ្ជនិយំ ករេ។

ភណ្ឌនំ ពាលោ សំសដ្ឋោ, អធិសីលេ អជ្ឈាចារេ;

អតិទិដ្ឋិវិបន្នស្ស, សង្ឃោ តជ្ជនិយំ ករេ។

ពុទ្ធធម្មស្ស សង្ឃស្ស, អវណ្ណំ យោ ច ភាសតិ;

តិណ្ណន្នម្បិ ច ភិក្ខូនំ, សង្ឃោ តជ្ជនិយំ ករេ។

ភណ្ឌនំ ការកោ ឯកោ, ពាលោ សំសគ្គនិស្សិតោ;

អធិសីលេ អជ្ឈាចារេ, តថេវ អតិទិដ្ឋិយា។

ពុទ្ធធម្មស្ស សង្ឃស្ស, អវណ្ណំ យោ ច ភាសតិ;

តជ្ជនីយកម្មកតោ, ឯវំ សម្មានុវត្តនា។

ឧបសម្បទនិស្សយា, សាមណេរំ ឧបដ្ឋនា;

ឱវាទសម្មតេនាបិ, ន ករេ តជ្ជនីកតោ។

នាបជ្ជេ តញ្ច អាបត្តិំ, តាទិសញ្ច តតោ បរំ;

កម្មញ្ច កម្មិកេ ចាបិ, ន គរហេ តថាវិធោ។

ឧបោសថំ បវារណំ, បកតត្តស្ស នដ្ឋបេ;

សវចនិំ [ន សវចនិយំ (សី. ស្យា.)] អនុវាទោ, ឱកាសោ ចោទនេន ច។

សារណំ សម្បយោគញ្ច, ន ករេយ្យ តថាវិធោ;

ឧបសម្បទនិស្សយា, សាមណេរំ ឧបដ្ឋនា។

ឱវាទសម្មតេនាបិ, បញ្ចហង្គេហិ [បញ្ចអង្គោ (ក.)] ន សម្មតិ;

តញ្ចាបជ្ជតិ អាបត្តិំ, តាទិសញ្ច តតោ បរំ។

កម្មញ្ច កម្មិកេ ចាបិ, គរហន្តោ ន សម្មតិ;

ឧបោសថំ បវារណំ, សវចនីយា ច នោវាទោ។

ឱកាសោ ចោទនញ្ចេវ, សារណា សម្បយោជនា;

ឥមេហដ្ឋង្គេហិ យោ យុត្តោ, តជ្ជនានុបសម្មតិ។

កណ្ហវារនយេនេវ, សុក្កវារំ វិជានិយា;

ពាលោ អាបត្តិពហុលោ, សំសដ្ឋោបិ ច សេយ្យសោ។

និយស្សកម្មំ សម្ពុទ្ធោ, អាណាបេសិ មហាមុនិ;

កីដាគិរិស្មិំ ទ្វេ ភិក្ខូ, អស្សជិបុនព្ពសុកា។

អនាចារញ្ច វិវិធំ, អាចរិំសុ អសញ្ញតា;

បព្ពាជនីយំ សម្ពុទ្ធោ, កម្មំ សាវត្ថិយំ ជិនោ;

មច្ឆិកាសណ្ឌេ សុធម្មោ, ចិត្តស្សាវាសិកោ អហុ។

ជាតិវាទេន ខុំសេតិ, សុធម្មោ ចិត្តុបាសកំ;

បដិសារណីយកម្មំ, អាណាបេសិ តថាគតោ។

កោសម្ពិយំ ឆន្នំ ភិក្ខុំ, និច្ឆន្តាបត្តិំ បស្សិតុំ;

អទស្សនេ ឧក្ខិបិតុំ, អាណាបេសិ ជិនុត្តមោ។

ឆន្នោ តំយេវ អាបត្តិំ, បដិកាតុំ ន ឥច្ឆតិ;

ឧក្ខេបនាប្បដិកម្មេ, អាណាបេសិ វិនាយកោ។

បាបទិដ្ឋិ អរិដ្ឋស្ស, អាសិ អញ្ញាណនិស្សិតា;

ទិដ្ឋិយាប្បដិនិស្សគ្គេ [ទិដ្ឋិអប្បដិនិស្សគ្គេ (ក.)], ឧក្ខេបំ ជិនភាសិតំ។

និយស្សកម្មំ បព្ពជ្ជំ [បព្ពាជំ (ក.)], តថេវ បដិសារណី;

អទស្សនាប្បដិកម្មេ , អនិស្សគ្គេ ច ទិដ្ឋិយា។

ទវានាចារូបឃាតិ, មិច្ឆាអាជីវមេវ ច;

បព្ពាជនីយកម្មម្ហិ, អតិរេកបទា ឥមេ។

អលាភាវណ្ណា ទ្វេ បញ្ច, ទ្វេ បញ្ចកាតិ នាមកា [ទ្វេ បញ្ចកោតិ នាមកោ (ក.)];

បដិសារណីយកម្មម្ហិ, អតិរេកបទា ឥមេ។

តជ្ជនីយំ និយស្សញ្ច, ទុវេ កម្មាបិ សាទិសា [កម្មេសុ សទិសំ (ក.)];

បព្ពជ្ជា [បព្ពាជា (ក.)] បដិសារី ច, អត្ថិ បទាតិរិត្តតា។

តយោ ឧក្ខេបនា កម្មា, សទិសា តេ វិភត្តិតោ;

តជ្ជនីយនយេនាបិ, សេសកម្មំ វិជានិយាតិ។

កម្មក្ខន្ធកំ និដ្ឋិតំ។