៥. បាដិទេសនីយកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គោ)
១. បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ
ឥមេ ខោ បនាយ្យាយោ អដ្ឋ បាដិទេសនីយា
ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ។
១២២៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តិ! កស្ស សម្បន្នំ ន មនាបំ, កស្ស សាទុំ ន រុច្ចតី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា, ភិក្ខុនិយោ សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
‘‘យា បន ភិក្ខុនី សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជេយ្យ, បដិទេសេតព្ពំ តាយ ភិក្ខុនិយា – ‘គារយ្ហំ, អយ្យេ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ, តំ បដិទេសេមី’’’តិ។
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។
១២២៩. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ គិលានា ហោន្តិ។ គិលានបុច្ឆិកា ភិក្ខុនិយោ គិលានា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘កច្ចិ, អយ្យេ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយ’’ន្តិ? ‘‘បុព្ពេ មយំ, អយ្យេ, សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជាម, តេន នោ ផាសុ ហោតិ; ឥទានិ បន ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្ត’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តា ន វិញ្ញាបេម, តេន នោ ន ផាសុ ហោតី’’តិ…បេ.… ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានាយ ភិក្ខុនិយា សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិតុំ ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
១២៣០. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អគិលានា សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជេយ្យ, បដិទេសេតព្ពំ តាយ ភិក្ខុនិយា – ‘គារយ្ហំ, អយ្យេ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ តំ បដិទេសេមី’’’តិ។
១២៣១. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។
អគិលានា នាម យស្សា វិនា សប្បិនា ផាសុ ហោតិ។
គិលានា នាម យស្សា វិនា សប្បិនា ន ផាសុ ហោតិ។
សប្បិ នាម គោសប្បិ វា អជិកាសប្បិ វា មហិំសសប្បិ វា។ យេសំ មំសំ កប្បតិ តេសំ សប្បិ។
អគិលានា អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ។ បដិលាភេន ‘‘ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។
១២៣២. អគិលានា អគិលានសញ្ញា សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។ អគិលានា វេមតិកា សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។ អគិលានា គិលានសញ្ញា សប្បិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។
គិលានា អគិលានសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ គិលានា វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ គិលានា គិលានសញ្ញា, អនាបត្តិ។
១២៣៣. អនាបត្តិ គិលានាយ, គិលានា ហុត្វា វិញ្ញាបេត្វា អគិលានា ភុញ្ជតិ, គិលានាយ សេសកំ ភុញ្ជតិ, ញាតកានំ បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។
បឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
២. ទុតិយាទិបាដិទេសនីយសិក្ខាបទានិ
១២៣៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តេលំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… មធុំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… ផាណិតំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… មច្ឆំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… មំសំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… ខីរំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ…បេ.… ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តិ! កស្ស សម្បន្នំ ន មនាបំ, កស្ស សាទុំ ន រុច្ចតី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
‘‘យា បន ភិក្ខុនី ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជេយ្យ, បដិទេសេតព្ពំ តាយ ភិក្ខុនិយា – ‘គារយ្ហំ, អយ្យេ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ, តំ បដិទេសេមី’’’តិ។
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។
១២៣៥. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ គិលានា ហោន្តិ។ គិលានបុច្ឆិកា ភិក្ខុនិយោ គិលានា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘កច្ចិ, អយ្យេ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយ’’ន្តិ? ‘‘បុព្ពេ មយំ, អយ្យេ, ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិម្ហា, តេន នោ ផាសុ ហោតិ, ឥទានិ បន ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្ត’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តា ន វិញ្ញាបេម, តេន នោ ន ផាសុ ហោតី’’តិ…បេ.… ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានាយ ភិក្ខុនិយា ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិតុំ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
១២៣៦. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អគិលានា (តេលំ…បេ.… មធុំ…បេ.… ផាណិតំ…បេ.… មច្ឆំ…បេ.… មំសំ…បេ.… ខីរំ…បេ.…) ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជេយ្យ , បដិទេសេតព្ពំ តាយ ភិក្ខុនិយា – ‘គារយ្ហំ, អយ្យេ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ, តំ បដិទេសេមី’’’តិ។
១២៣៧. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។
អគិលានា នាម យស្សា វិនា ទធិនា ផាសុ ហោតិ។
គិលានា នាម យស្សា វិនា ទធិនា ន ផាសុ ហោតិ។
តេលំ នាម តិលតេលំ សាសបតេលំ មធុកតេលំ ឯរណ្ឌតេលំ វសាតេលំ។
មធុ នាម មក្ខិកាមធុ។ ផាណិតំ នាម ឧច្ឆុម្ហា និព្ពត្តំ។ មច្ឆោ នាម ឱទកោ វុច្ចតិ។ មំសំ នាម យេសំ មំសំ កប្បតិ តេសំ មំសំ។ ខីរំ នាម គោខីរំ វា អជិកាខីរំ វា មហិំសខីរំ វា យេសំ មំសំ កប្បតិ តេសំ ខីរំ។ ទធិ នាម តេសញ្ញេវ ទធិ។
អគិលានា អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ។ បដិលាភេន ភុញ្ជិស្សាមីតិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។
១២៣៨. អគិលានា អគិលានសញ្ញា ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស ។ អគិលានា វេមតិកា ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។ អគិលានា គិលានសញ្ញា ទធិំ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស។
គិលានា អគិលានសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ គិលានា វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ គិលានា គិលានសញ្ញា អនាបត្តិ។
១២៣៩. អនាបត្តិ គិលានាយ, គិលានា ហុត្វា វិញ្ញាបេត្វា អគិលានា ភុញ្ជតិ, គិលានាយ សេសកំ ភុញ្ជតិ, ញាតកានំ បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។
អដ្ឋមបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ, អយ្យាយោ, អដ្ឋ បាដិទេសនីយា ធម្មា។ តត្ថាយ្យាយោ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? ទុតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? តតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? បរិសុទ្ធេត្ថាយ្យាយោ, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។
ភិក្ខុនិវិភង្គេ បាដិទេសនីយកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ។