៧. សេខិយកណ្ឌំ
១. បរិមណ្ឌលវគ្គោ
ឥមេ ខោ បនាយស្មន្តោ សេខិយា
ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ។
៥៧៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា និវាសេន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា និវាសេស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហី កាមភោគិនោ’’តិ។ អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា និវាសេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា និវាសេថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា និវាសេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘បរិមណ្ឌលំ និវាសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
បរិមណ្ឌលំ និវាសេតព្ពំ នាភិមណ្ឌលំ ជាណុមណ្ឌលំ បដិច្ឆាទេន្តេន។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច បុរតោ វា បច្ឆតោ វា ឱលម្ពេន្តោ និវាសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៧៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បុរតោបិ បច្ឆតោបិ ឱលម្ពេន្តា បារុបន្តិ…បេ.…។
‘‘បរិមណ្ឌលំ បារុបិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
បរិមណ្ឌលំ បារុបិតព្ពំ ឧភោ កណ្ណេ សមំ កត្វា។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច បុរតោ វា បច្ឆតោ វា ឱលម្ពេន្តោ បារុបតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៧៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កាយំ វិវរិត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘សុប្បដិច្ឆន្នោ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សុប្បដិច្ឆន្នេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច កាយំ វិវរិត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៧៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កាយំ វិវរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘សុប្បដិច្ឆន្នោ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សុប្បដិច្ឆន្នេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច កាយំ វិវរិត្វា អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ហត្ថម្បិ បាទម្បិ កីឡាបេន្តា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘សុសំវុតោ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សុសំវុតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថំ វា បាទំ វា កីឡាបេន្តោ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ហត្ថម្បិ បាទម្បិ កីឡាបេន្តា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘សុសំវុតោ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សុសំវុតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថំ វា បាទំ វា កីឡាបេន្តោ អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ តហំ តហំ ឱលោកេន្តា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ឱក្ខិត្តចក្ខុ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឱក្ខិត្តចក្ខុនា អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ យុគមត្តំ បេក្ខន្តេន។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច តហំ តហំ ឱលោកេន្តោ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ តហំ តហំ ឱលោកេន្តា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ឱក្ខិត្តចក្ខុ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឱក្ខិត្តចក្ខុនា អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ យុគមត្តំ បេក្ខន្តេន។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច តហំ តហំ ឱលោកេន្តោ អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឯកតោ វា ឧភតោ វា ឧក្ខិបិត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧក្ខិត្តកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឯកតោ វា ឧភតោ វា ឧក្ខិបិត្វា អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
បរិមណ្ឌលវគ្គោ បឋមោ។
២. ឧជ្ជគ្ឃិកវគ្គោ
៥៨៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ មហាហសិតំ ហសន្តា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច មហាហសិតំ ហសន្តោ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ហសនីយស្មិំ វត្ថុស្មិំ មិហិតមត្តំ ករោតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ មហាហសិតំ ហសន្តា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧជ្ជគ្ឃិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច មហាហសិតំ ហសន្តោ អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ហសនីយស្មិំ វត្ថុស្មិំ មិហិតមត្តំ ករោតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧច្ចាសទ្ទំ មហាសទ្ទំ ករោន្តា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘អប្បសទ្ទោ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
អប្បសទ្ទេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧច្ចាសទ្ទំ មហាសទ្ទំ ករោន្តោ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៨៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧច្ចាសទ្ទំ មហាសទ្ទំ ករោន្តា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘អប្បសទ្ទោ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
អប្បសទ្ទេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧច្ចាសទ្ទំ មហាសទ្ទំ ករោន្តោ អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ កាយំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ កាយំ បគ្គហេត្វា គន្តព្ពំ ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ កាយំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទន្តិ, កាយំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ កាយំ បគ្គហេត្វា និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច កាយប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទតិ កាយំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ ពាហុំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ ពាហុំ បគ្គហេត្វា គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ ពាហុំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទន្តិ ពាហុំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ ពាហុំ បគ្គហេត្វា និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ពាហុប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទតិ ពាហុំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌកស្ស អារាមេ ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ សីសំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ សីសំ បគ្គហេត្វា គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ សីសំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទន្តិ សីសំ ឱលម្ពេន្តា…បេ.…។
‘‘ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ សីសំ បគ្គហេត្វា និសីទិតព្ពំ ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សីសប្បចាលកំ អន្តរឃរេ និសីទតិ សីសំ ឱលម្ពេន្តោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
ឧជ្ជគ្ឃិកវគ្គោ ទុតិយោ។
៣. ខម្ភកតវគ្គោ
៥៩៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ខម្ភកតា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ខម្ភកតោ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ខម្ភកតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឯកតោ វា ឧភតោ វា ខម្ភំ កត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ខម្ភកតា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ខម្ភកតោ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ខម្ភកតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឯកតោ វា ឧភតោ វា ខម្ភំ កត្វា អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សសីសំ បារុបិត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឱគុណ្ឋិតោ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឱគុណ្ឋិតេន អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សសីសំ បារុបិត្វា អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៥៩៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សសីសំ បារុបិត្វា អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឱគុណ្ឋិតោ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឱគុណ្ឋិតេន អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សសីសំ បារុបិត្វា អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គច្ឆន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គមិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គន្តព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧក្កុដិកាយ អន្តរឃរេ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បល្លត្ថិកាយ បល្លត្តិកាយ (ក.) អន្តរឃរេ និសីទន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បល្លត្ថិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បល្លត្ថិកាយ អន្តរឃរេ និសីទិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថបល្លត្ថិកាយ វា ទុស្សបល្លត្ថិកាយ វា អន្តរឃរេ និសីទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, វាសូបគតស្ស, អាបទាសុ,
ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អសក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហន្តិ ឆឌ្ឌេតុកាមា វិយ…បេ.…។
‘‘សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គហេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អសក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតិ ឆឌ្ឌេតុកាមោ វិយ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ តហំ តហំ ឱលោកេន្តា បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហន្តិ, អាកិរន្តេបិ អតិក្កន្តេបិ អតិក្កមន្តេបិ (សី.) ន ជានន្តិ…បេ.…។
‘‘បត្តសញ្ញី បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គហេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
បត្តសញ្ញិនា បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច តហំ តហំ ឱលោកេន្តោ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហន្តា សូបញ្ញេវ ពហុំ បដិគ្គណ្ហន្តិ…បេ.…។
‘‘សមសូបកំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គហេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សូបោ នាម ទ្វេ សូបា – មុគ្គសូបោ, មាសសូបោ។ ហត្ថហារិយោ សមសូបកោ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សូបញ្ញេវ ពហុំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, រសរសេ, ញាតកានំ បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហន្តិ…បេ.…។
‘‘សមតិត្តិកំ សមតិត្ថិកំ (ក.) បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គហេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សមតិត្តិកោ សមតិត្ថិកំ (ក.) បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
ខម្ភកតវគ្គោ តតិយោ។
៤. សក្កច្ចវគ្គោ
៦០៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អសក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជន្តិ អភុញ្ជិតុកាមា វិយ…បេ.…។
‘‘សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អសក្កច្ចំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស,
អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ តហំ តហំ ឱលោកេន្តា បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជន្តិ, អាកិរន្តេបិ អតិក្កន្តេបិ ន ជានន្តិ…បេ.… ។
‘‘បត្តសញ្ញី បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
បត្តសញ្ញិនា បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច តហំ តហំ ឱលោកេន្តោ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ តហំ តហំ ឱមសិត្វា ឱមទ្ទិត្វា (ក.) បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘សបទានំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សបទានំ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច តហំ តហំ ឱមសិត្វា ឱមទ្ទិត្វា (ក.) បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អញ្ញេសំ ទេន្តោ ឱមសតិ, អញ្ញស្ស ភាជនេ អាកិរន្តោ ឱមសតិ, ឧត្តរិភង្គេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦០៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជន្តា សូបញ្ញេវ ពហុំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘សមសូបកំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សូបោ នាម ទ្វេ សូបា – មុគ្គសូបោ, មាសសូបោ ហត្ថហារិយោ។ សមសូបកោ បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សូបញ្ញេវ ពហុំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, រសរសេ , ញាតកានំ បវារិតានំ, អត្តនោ ធនេន, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ថូបកតោ ឱមទ្ទិត្វា បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ថូបកតោ ឱមទ្ទិត្វា បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ថូបកតោ ឱមទ្ទិត្វា បិណ្ឌបាតោ ភុញ្ជិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ថូបកតោ ឱមទ្ទិត្វា បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, បរិត្តកេ សេសេ ឯកតោ សំកឌ្ឍិត្វា ឱមទ្ទិត្វា ភុញ្ជតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សូបម្បិ ព្យញ្ជនម្បិ ឱទនេន បដិច្ឆាទេន្តិ ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយ…បេ.…។
‘‘ន សូបំ វា ព្យញ្ជនំ វា ឱទនេន បដិច្ឆាទេស្សាមិ ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយាតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សូបំ វា ព្យញ្ជនំ វា ឱទនេន បដិច្ឆាទេតព្ពំ ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សូបំ វា ព្យញ្ជនំ វា ឱទនេន បដិច្ឆាទេតិ ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, សាមិកា បដិច្ឆាទេត្វា ទេន្តិ, ន ភិយ្យោកម្យតំ ឧបាទាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស , អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តិ! កស្ស សម្បន្នំ ន មនាបំ ! កស្ស សាទុំ ន រុច្ចតី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជថាតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន សូបំ វា ឱទនំ វា អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។
៦១៣. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ គិលានា ហោន្តិ។ គិលានបុច្ឆកា ភិក្ខូ គិលានេ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ – ‘‘កច្ចាវុសោ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយ’’ន្តិ? ‘‘បុព្ពេ មយំ, អាវុសោ, សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជាម, តេន នោ ផាសុ ហោតិ។ ឥទានិ បន – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្ត’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តា ន វិញ្ញាបេម, តេន នោ ន ផាសុ ហោតី’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានេន ភិក្ខុនា សូបម្បិ ឱទនម្បិ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិតុំ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន សូបំ វា ឱទនំ វា អគិលានោ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សូបំ វា ឱទនំ វា អគិលានេន អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សូបំ វា ឱទនំ វា អគិលានោ អត្តនោ អត្ថាយ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ញាតកានំ បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧជ្ឈានសញ្ញី បរេសំ បត្តំ ឱលោកេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧជ្ឈានសញ្ញី បរេសំ បត្តំ ឱលោកេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧជ្ឈានសញ្ញិនា បរេសំ បត្តោ ឱលោកេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧជ្ឈានសញ្ញី បរេសំ បត្តំ ឱលោកេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, ‘‘ទស្សាមី’’តិ វា ‘‘ទាបេស្សាមី’’តិ វា ឱលោកេតិ, ន ឧជ្ឈានសញ្ញិស្ស, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ មហន្តំ កពឡំ ករោន្តិ…បេ.…។
‘‘នាតិមហន្តំ កពឡំ ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
នាតិមហន្តោ កពឡោ កាតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច មហន្តំ កពឡំ ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ខជ្ជកេ, ផលាផលេ, ឧត្តរិភង្គេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ទីឃំ អាលោបំ ករោន្តិ…បេ.…។
‘‘បរិមណ្ឌលំ អាលោបំ ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
បរិមណ្ឌលោ អាលោបោ កាតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ទីឃំ អាលោបំ ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ខជ្ជកេ, ផលាផលេ, ឧត្តរិភង្គេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
សក្កច្ចវគ្គោ ចតុត្ថោ។
៥. កពឡវគ្គោ
៦១៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អនាហដេ កពឡេ មុខទ្វារំ វិវរន្តិ…បេ.…។
‘‘ន អនាហដេ កពឡេ មុខទ្វារំ វិវរិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន អនាហដេ កពឡេ មុខទ្វារំ វិវរិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អនាហដេ កពឡេ មុខទ្វារំ វិវរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ភុញ្ជមានា សព្ពំ ហត្ថំ មុខេ បក្ខិបន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ភុញ្ជមានោ សព្ពំ ហត្ថំ មុខេ បក្ខិបិស្សាមីតិ សិក្ខាករណីយា’’តិ។
ន ភុញ្ជមានេន សព្ពោ ហត្ថោ មុខេ បក្ខិបិតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ភុញ្ជមានោ សព្ពំ ហត្ថំ មុខេ បក្ខិបតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦១៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សកពឡេន មុខេន ព្យាហរន្តិ…បេ.…។
‘‘ន សកពឡេន មុខេន ព្យាហរិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សកពឡេន មុខេន ព្យាហរិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សកពឡេន មុខេន ព្យាហរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បិណ្ឌុក្ខេបកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បិណ្ឌុក្ខេបកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បិណ្ឌុក្ខេបកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច បិណ្ឌុក្ខេបកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ខជ្ជកេ, ផលាផលេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ កពឡាវច្ឆេទកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន កពឡាវច្ឆេទកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន កពឡាវច្ឆេទកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច កពឡាវច្ឆេទកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ខជ្ជកេ ផលាផលេ, ឧត្តរិភង្គេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អវគណ្ឌការកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន អវគណ្ឌការកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន អវគណ្ឌការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឯកតោ វា ឧភតោ វា គណ្ឌំ កត្វា ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ផលាផលេ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ហត្ថនិទ្ធុនកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ហត្ថនិទ្ធុនកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ហត្ថនិទ្ធុនកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថនិទ្ធុនកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, កចវរំ ឆឌ្ឌេន្តោ ហត្ថំ និទ្ធុនាតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សិត្ថាវការកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន សិត្ថាវការកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សិត្ថាវការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សិត្ថាវការកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, កចវរំ ឆឌ្ឌេន្តោ សិត្ថំ ឆឌ្ឌយតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ជិវ្ហានិច្ឆារកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ជិវ្ហានិច្ឆារកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ជិវ្ហានិច្ឆារកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ជិវ្ហានិច្ឆារកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ចបុចបុការកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ចបុចបុការកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ចបុចបុការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ចបុចបុការកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
កពឡវគ្គោ បញ្ចមោ។
៦. សុរុសុរុវគ្គោ
៦២៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរេន ព្រាហ្មណេន សង្ឃស្ស បយោបានំ បដិយត្តំ ហោតិ។ ភិក្ខូ សុរុសុរុការកំ ខីរំ បិវន្តិ។ អញ្ញតរោ នដបុព្ពកោ ភិក្ខុ ឯវមាហ – ‘‘សព្ពោយំ មញ្ញេ សង្ឃោ សីតីកតោ’’តិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុ សង្ឃំ អារព្ភ ទវំ ករិស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ ត្វំ, ភិក្ខុ, សង្ឃំ អារព្ភ ទវំ អកាសីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, សង្ឃំ អារព្ភ ទវំ ករិស្សសិ! នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ពុទ្ធំ វា ធម្មំ វា សង្ឃំ វា អារព្ភ ទវោ កាតព្ពោ។ យោ ករេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ។ អថ ខោ ភគវា តំ ភិក្ខុំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ទុព្ភរតាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន សុរុសុរុការកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សុរុសុរុការកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សុរុសុរុការកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ហត្ថនិល្លេហកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ហត្ថនិល្លេហកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ហត្ថនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថនិល្លេហកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦២៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បត្តនិល្លេហកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បត្តនិល្លេហកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បត្តនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច បត្តនិល្លេហកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, បរិត្តកេ សេសេ ឯកតោ សង្កឌ្ឍិត្វា និល្លេហិត្វា ភុញ្ជតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឱដ្ឋនិល្លេហកំ ភុញ្ជន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឱដ្ឋនិល្លេហកំ ភុញ្ជិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឱដ្ឋនិល្លេហកំ ភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឱដ្ឋនិល្លេហកំ ភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ សុំសុមារគិរេ (សី. ស្យា.), សំសុមារគិរេ (ក.) ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ។ តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ កោកនទេ កោកនុទេ (ក.) បាសាទេ សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គណ្ហន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គហេស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហី កាមភោគិនោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គហេស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គណ្ហន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គហេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គហេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកោ បដិគ្គហេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ‘‘ធោវិស្សាមី’’តិ វា ‘‘ធោវាបេស្សាមី’’តិ វា បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ។ តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ កោកនទេ បាសាទេ សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហី កាមភោគិនោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេតព្ពំ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សសិត្ថកំ បត្តធោវនំ អន្តរឃរេ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ឧទ្ធរិត្វា វា ភិន្ទិត្វា វា បដិគ្គហេ វា នីហរិត្វា វា ឆឌ្ឌេតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឆត្តបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឆត្តបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឆត្តបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេថាតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, ឆត្តបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន ឆត្តបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។
៦៣៤. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ឆត្តបាណិស្ស គិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតុំ កុក្កុច្ចាយន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ឆត្តបាណិស្ស គិលានស្ស ធម្មំ ន ទេសេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឆត្តបាណិស្ស គិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតុំ។ ឯវញ្ច បន , ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន ឆត្តបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឆត្តំ នាម តីណិ ឆត្តានិ – សេតច្ឆត្តំ, កិលញ្ជច្ឆត្តំ, បណ្ណច្ឆត្តំ មណ្ឌលពទ្ធំ សលាកពទ្ធំ។
ធម្មោ នាម ពុទ្ធភាសិតោ សាវកភាសិតោ ឥសិភាសិតោ ទេវតាភាសិតោ អត្ថូបសញ្ហិតោ ធម្មូបសញ្ហិតោ។
ទេសេយ្យាតិ បទេន ទេសេតិ, បទេ បទេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អក្ខរាយ ទេសេតិ, អក្ខរក្ខរាយ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ន ឆត្តបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឆត្តបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ទណ្ឌបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ទណ្ឌបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ទណ្ឌោ នាម មជ្ឈិមស្ស បុរិសស្ស ចតុហត្ថោ ទណ្ឌោ។ តតោ ឧក្កដ្ឋោ អទណ្ឌោ, ឱមកោ អទណ្ឌោ។
ន ទណ្ឌបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ទណ្ឌបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សត្ថបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន សត្ថបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
សត្ថំ នាម ឯកតោធារំ ឧភតោធារំ បហរណំ។
ន សត្ថបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច សត្ថបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អាវុធបាណិស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន អាវុធបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
អាវុធំ នាម ចាបោ កោទណ្ឌោ។
ន អាវុធបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អាវុធបាណិស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
សុរុសុរុវគ្គោ ឆដ្ឋោ។
៧. បាទុកវគ្គោ
៦៣៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បាទុការុឡ្ហស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បាទុការុឡ្ហស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បាទុការុឡ្ហស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អក្កន្តស្ស វា បដិមុក្កស្ស វា ឱមុក្កស្ស វា អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៣៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧបាហនារុឡ្ហស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧបាហនារុឡ្ហស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខាករណីយា’’តិ។
ន ឧបាហនារុឡ្ហស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អក្កន្តស្ស វា បដិមុក្កស្ស វា ឱមុក្កស្ស វា អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ យានគតស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន យានគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
យានំ នាម វយ្ហំ រថោ សកដំ សន្ទមានិកា សិវិកា បាដង្កី។
ន យានគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច យានគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ សយនគតស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន សយនគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន សយនគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច អន្តមសោ ឆមាយម្បិ និបន្នស្ស សយនគតស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បល្លត្ថិកាយ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បល្លត្ថិកាយ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បល្លត្ថិកាយ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហត្ថបល្លត្ថិកាយ វា ទុស្សបល្លត្ថិកាយ វា និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ វេឋិតសីសស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន វេឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
វេឋិតសីសោ នាម កេសន្តំ ន ទស្សាបេត្វា វេឋិតោ ហោតិ។
ន វេឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច វេឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, កេសន្តំ វិវរាបេត្វា ទេសេតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឱគុណ្ឋិតសីសស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឱគុណ្ឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឱគុណ្ឋិតសីសោ នាម សសីសំ បារុតោ វុច្ចតិ។
ន ឱគុណ្ឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឱគុណ្ឋិតសីសស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, សីសំ វិវរាបេត្វា ទេសេតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឆមាយ និសីទិត្វា អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឆមាយំ និសីទិត្វា អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឆមាយំ និសីទិត្វា និសិន្នេន (អដ្ឋកថា) អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឆមាយំ និសីទិត្វា អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេថាតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… វិគរហិត្វា…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –
៦៤៧. ‘‘ភូតបុព្ពំ , ភិក្ខវេ, ពារាណសិយំ អញ្ញតរស្ស ឆបកស្ស ឆវកស្ស (ស្យា.) បជាបតិ គព្ភិនី អហោសិ។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សា ឆបកី តំ ឆបកំ ឯតទវោច – ‘គព្ភិនីម្ហិ, អយ្យបុត្ត! ឥច្ឆាមិ អម្ពំ ខាទិតុ’ន្តិ។ ‘នត្ថិ អម្ពំ អម្ពោ (ស្យា.), អកាលោ អម្ពស្សា’តិ។ ‘សចេ ន លភិស្សាមិ មរិស្សាមី’តិ។ តេន ខោ បន សមយេន, រញ្ញោ អម្ពោ ធុវផលោ ហោតិ។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ ឆបកោ យេន សោ អម្ពោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តំ អម្ពំ អភិរុហិត្វា និលីនោ អច្ឆិ ។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ, រាជា បុរោហិតេន ព្រាហ្មណេន សទ្ធិំ យេន សោ អម្ពោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសីទិត្វា មន្តំ បរិយាបុណាតិ ។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ , តស្ស ឆបកស្ស ឯតទហោសិ – ‘យាវ អធម្មិកោ អយំ រាជា, យត្រ ហិ នាម ឧច្ចេ អាសនេ និសីទិត្វា មន្តំ បរិយាបុណិស្សតិ។ អយញ្ច ព្រាហ្មណោ អធម្មិកោ, យត្រ ហិ នាម នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស មន្តំ វាចេស្សតិ។ អហញ្ចម្ហិ អធម្មិកោ, យោហំ ឥត្ថិយា ការណា រញ្ញោ អម្ពំ អវហរាមិ។ សព្ពមិទំ ចរិមំ កត’ន្តិ តត្ថេវ បរិបតិ។
ឥមា គាថាយោ ជា. ១.៤.៣៣-៣៥ ជាតកេ អញ្ញថា ទិស្សន្តិ ‘‘ឧភោ អត្ថំ ន ជានន្តិ, ឧភោ ធម្មំ ន បស្សរេ;
យោ ចាយំ មន្តំ វាចេតិ, យោ ចាធម្មេនធីយតិ។
‘‘សាលីនំ ឱទនោ ភុត្តោ, សុចិមំសូបសេចនោ;
តស្មា ធម្មេ ន វត្តាមិ, ធម្មោ អរិយេភិ វណ្ណិតោ។
‘‘ធិរត្ថុ តំ ធនលាភំ, យសលាភញ្ច ព្រាហ្មណ;
យា វុត្តិ វិនិបាតេន, អធម្មចរណេន វា។
‘‘បរិព្ពជ មហាព្រហ្មេ, បចន្តញ្ញេបិ បាណិនោ;
មា ត្វំ អធម្មោ អាចរិតោ, អស្មា កុម្ភមិវាភិទា’’តិ។
‘‘តទាបិ មេ, ភិក្ខវេ, អមនាបា នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស មន្តំ វាចេតុំ, កិមង្គ បន ឯតរហិ ន អមនាបា ភវិស្សតិ នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេតុំ។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច នីចេ អាសនេ និសីទិត្វា ឧច្ចេ អាសនេ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឋិតា និសិន្នស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឋិតោ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឋិតេន និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឋិតោ និសិន្នស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៤៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បច្ឆតោ គច្ឆន្តា បុរតោ គច្ឆន្តស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន បច្ឆតោ គច្ឆន្តោ បុរតោ គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន បច្ឆតោ គច្ឆន្តេន បុរតោ គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច បច្ឆតោ គច្ឆន្តោ បុរតោ គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ឯកាទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៥០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧប្បថេន គច្ឆន្តា បថេន គច្ឆន្តស្ស ធម្មំ ទេសេន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឧប្បថេន គច្ឆន្តោ បថេន គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧប្បថេន គច្ឆន្តេន បថេន គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មោ ទេសេតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧប្បថេន គច្ឆន្តោ បថេន គច្ឆន្តស្ស អគិលានស្ស ធម្មំ ទេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ទ្វាទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៥១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឋិតា ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ករោន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ឋិតោ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឋិតេន អគិលានេន ឧច្ចារោ វា បស្សាវោ វា កាតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឋិតោ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច…បេ.… អាទិកម្មិកស្សាតិ។
តេរសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៥២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ហរិតេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករោន្តិ…បេ.…។
‘‘ន ហរិតេ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ហរិតេ អគិលានេន ឧច្ចារោ វា បស្សាវោ វា ខេឡោ វា កាតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ហរិតេ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, អប្បហរិតេ កតោ ហរិតំ ឱត្ថរតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
ចុទ្ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
៦៥៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករោន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហី កាមភោគិនោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករិស្សន្តី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករោថាតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ ករិស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន ឧទកេ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។
៦៥៤. តេន ខោ បន សមយេន គិលានា ភិក្ខូ ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ កាតុំ កុក្កុច្ចាយន្តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានេន ភិក្ខុនា ឧទកេ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ ខេឡម្បិ កាតុំ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
‘‘ន ឧទកេ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករិស្សាមីតិ សិក្ខា ករណីយា’’តិ។
ន ឧទកេ អគិលានេន ឧច្ចារោ វា បស្សាវោ វា ខេឡោ វា កាតព្ពោ។ យោ អនាទរិយំ បដិច្ច ឧទកេ អគិលានោ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។
អនាបត្តិ អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តស្ស, គិលានស្ស, ថលេ កតោ ឧទកំ ឱត្ថរតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, ខិត្តចិត្តស្ស, វេទនាដ្ដស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
បន្នរសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
បាទុកវគ្គោ សត្តមោ។
ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ, អាយស្មន្តោ, សេខិយា ធម្មា។ តត្ថាយស្មន្តេ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? ទុតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? តតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? បរិសុទ្ធេត្ថាយស្មន្តោ, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។
សេខិយា និដ្ឋិតា។
សេខិយកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ។