២. សង្ឃាទិសេសកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គោ)

២. សង្ឃាទិសេសកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គោ)

១. បឋមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

ឥមេ ខោ បនាយ្យាយោ សត្តរស សង្ឃាទិសេសា

ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ។

៦៧៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ឧបាសកោ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ឧទោសិតំ ឧទ្ទោសិតំ (សី. ស្យា.) ទត្វា កាលង្កតោ ហោតិ។ តស្ស ទ្វេ បុត្តា ហោន្តិ – ឯកោ អស្សទ្ធោ អប្បសន្នោ, ឯកោ សទ្ធោ បសន្នោ។ តេ បេត្តិកំ សាបតេយ្យំ វិភជិំសុ។ អថ ខោ សោ អស្សទ្ធោ អប្បសន្នោ តំ សទ្ធំ បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘អម្ហាកំ ឧទោសិតោ, តំ ភាជេមា’’តិ។ ឯវំ វុត្តេ សោ សទ្ធោ បសន្នោ តំ អស្សទ្ធំ អប្បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘មាយ្យោ, ឯវំ អវច។ អម្ហាកំ បិតុនា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ទិន្នោ’’តិ។ ទុតិយម្បិ ខោ សោ អស្សទ្ធោ អប្បសន្នោ តំ សទ្ធំ បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘អម្ហាកំ ឧទោសិតោ, តំ ភាជេមា’’តិ។ អថ ខោ សោ សទ្ធោ បសន្នោ តំ អស្សទ្ធំ អប្បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘មាយ្យោ, ឯវំ អវច។ អម្ហាកំ បិតុនា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ទិន្នោ’’តិ។ តតិយម្បិ ខោ សោ អស្សទ្ធោ អប្បសន្នោ តំ សទ្ធំ បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘អម្ហាកំ ឧទោសិតោ, តំ ភាជេមា’’តិ។ អថ ខោ សោ សទ្ធោ បសន្នោ – ‘‘សចេ មយ្ហំ ភវិស្សតិ, អហម្បិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ទស្សាមី’’តិ – តំ អស្សទ្ធំ អប្បសន្នំ ឯតទវោច – ‘‘ភាជេមា’’តិ។ អថ ខោ សោ ឧទោសិតោ តេហិ ភាជីយមានោ តស្ស អស្សទ្ធស្ស អប្បសន្នស្ស បាបុណាតិ បាបុណិ (ស្យា.)។ អថ ខោ សោ អស្សទ្ធោ អប្បសន្នោ ភិក្ខុនិយោ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោច – ‘‘និក្ខមថាយ្យេ, អម្ហាកំ ឧទោសិតោ’’តិ។

ឯវំ វុត្តេ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តំ បុរិសំ ឯតទវោច – ‘‘មាយ្យោ, ឯវំ អវច, តុម្ហាកំ បិតុនា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ទិន្នោ’’តិ។ ‘‘ទិន្នោ ន ទិន្នោ’’តិ វោហារិកេ មហាមត្តេ បុច្ឆិំសុ។ មហាមត្តា ឯវមាហំសុ – ‘‘កោ, អយ្យេ, ជានាតិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ទិន្នោ’’តិ? ឯវំ វុត្តេ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តេ មហាមត្តេ ឯតទវោច – ‘‘អបិ នាយ្យោ អបិ ន្វយ្យា (ស្យា.), អបិ នាយ្យោ (ក.) តុម្ហេហិ ទិដ្ឋំ វា សុតំ វា សក្ខិំ ឋបយិត្វា ទានំ ទិយ្យមាន’’ន្តិ ? អថ ខោ តេ មហាមត្តា – ‘‘សច្ចំ ខោ អយ្យា អាហា’’តិ តំ ឧទោសិតំ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស អកំសុ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ បរាជិតោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘អស្សមណិយោ ឥមា មុណ្ឌា ពន្ធកិនិយោ។ កថញ្ហិ នាម អម្ហាកំ ឧទោសិតំ អច្ឆិន្ទាបេស្សន្តី’’តិ! ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី មហាមត្តានំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ មហាមត្តា តំ បុរិសំ ទណ្ឌាបេសុំ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ ទណ្ឌិតោ ភិក្ខុនូបស្សយស្ស អវិទូរេ អាជីវកសេយ្យំ ការាបេត្វា អាជីវកេ ឧយ្យោជេសិ – ‘‘ឯតា ភិក្ខុនិយោ អច្ចាវទថា’’តិ។

ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី មហាមត្តានំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ មហាមត្តា តំ បុរិសំ ពន្ធាបេសុំ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘បឋមំ ភិក្ខុនិយោ ឧទោសិតំ អច្ឆិន្ទាបេសុំ, ទុតិយំ ទណ្ឌាបេសុំ, តតិយំ ពន្ធាបេសុំ។ ឥទានិ ឃាតាបេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ឧស្សយវាទិកា វិហរិស្សតី’’តិ! អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ឧស្សយវាទិកា វិហរតីតិ។ ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ឧស្សយវាទិកា វិហរិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៦៧៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឧស្សយវាទិកា វិហរេយ្យ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា ទាសេន វា កម្មការេន កម្មករេន (សី. ស្យា.) វា អន្តមសោ សមណបរិព្ពាជកេនាបិ, អយំ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៦៨០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

ឧស្សយវាទិកា នាម អឌ្ឌការិកា វុច្ចតិ។

គហបតិ នាម យោ កោចិ អគារំ អជ្ឈាវសតិ។

គហបតិបុត្តោ នាម យេ កេចិ បុត្តភាតរោ។

ទាសោ នាម អន្តោជាតោ ធនក្កីតោ ករមរានីតោ ។

កម្មការោ នាម ភដកោ អាហតកោ។

សមណបរិព្ពាជកោ នាម ភិក្ខុញ្ច ភិក្ខុនិញ្ច សិក្ខមានញ្ច សាមណេរញ្ច សាមណេរិញ្ច ឋបេត្វា យោ កោចិ បរិព្ពាជកសមាបន្នោ។

អឌ្ឌំ ករិស្សាមីតិ ទុតិយំ វា បរិយេសតិ គច្ឆតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ឯកស្ស អារោចេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ទុតិយស្ស អារោចេតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ អឌ្ឌបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសន្តិ សង្ឃោវ តស្សា អាបត្តិយា មានត្តំ ទេតិ មូលាយ បដិកស្សតិ អព្ភេតិ, ន សម្ពហុលា ន ឯកា ភិក្ខុនី។ តេន វុច្ចតិ ‘‘សង្ឃាទិសេសោ’’តិ។ តស្សេវ អាបត្តិនិកាយស្ស នាមកម្មំ អធិវចនំ។ តេនបិ វុច្ចតិ ‘‘សង្ឃាទិសេសោ’’តិ។

៦៨១. អនាបត្តិ មនុស្សេហិ អាកឌ្ឍីយមានា គច្ឆតិ, អារក្ខំ យាចតិ, អនោទិស្ស អាចិក្ខតិ, ឧម្មត្តិកាយ…បេ.… អាទិកម្មិកាយាតិ។

បឋមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

២. ទុតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៨២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន វេសាលិយំ អញ្ញតរស្ស លិច្ឆវិស្ស បជាបតិ អតិចារិនី ហោតិ។ អថ ខោ សោ លិច្ឆវិ តំ ឥត្ថិំ ឯតទវោច – ‘‘សាធុ វិរមាហិ, អនត្ថំ ខោ តេ ករិស្សាមី’’តិ។ ឯវម្បិ សា វុច្ចមានា នាទិយិ។ តេន ខោ បន សមយេន វេសាលិយំ លិច្ឆវិគណោ សន្និបតិតោ ហោតិ កេនចិទេវ ករណីយេន។ អថ ខោ សោ លិច្ឆវិ តេ លិច្ឆវយោ ឯតទវោច – ‘‘ឯកំ មេ, អយ្យោ , ឥត្ថិំ អនុជានាថា’’តិ។ ‘‘កា នាម សា’’តិ? ‘‘មយ្ហំ បជាបតិ អតិចរតិ, តំ ឃាតេស្សាមី’’តិ។ ‘‘ជានាហី’’តិ។ អស្សោសិ ខោ សា ឥត្ថី – ‘‘សាមិកោ កិរ មំ ឃាតេតុកាមោ’’តិ។ វរភណ្ឌំ អាទាយ សាវត្ថិំ គន្ត្វា តិត្ថិយេ ឧបសង្កមិត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ។ តិត្ថិយា ន ឥច្ឆិំសុ បព្ពាជេតុំ។ ភិក្ខុនិយោ ឧបសង្កមិត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ។ ភិក្ខុនិយោបិ ន ឥច្ឆិំសុ បព្ពាជេតុំ។ ថុល្លនន្ទំ ភិក្ខុនិំ ឧបសង្កមិត្វា ភណ្ឌកំ ទស្សេត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ។ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ភណ្ឌកំ គហេត្វា បព្ពាជេសិ។

អថ ខោ សោ លិច្ឆវិ តំ ឥត្ថិំ គវេសន្តោ សាវត្ថិំ គន្ត្វា ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតំ ទិស្វាន យេន រាជា បសេនទិ កោសលោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា រាជានំ បសេនទិំ កោសលំ ឯតទវោច – ‘‘បជាបតិ មេ, ទេវ, វរភណ្ឌំ អាទាយ សាវត្ថិំ អនុប្បត្តា។ តំ ទេវោ អនុជានាតូ’’តិ។ ‘‘តេន ហិ, ភណេ, វិចិនិត្វា អាចិក្ខា’’តិ។ ‘‘ទិដ្ឋា, ទេវ, ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតា’’តិ។ ‘‘សចេ, ភណេ, ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតា, ន សា លព្ភា កិញ្ចិ កាតុំ។ ស្វាក្ខាតោ ភគវតា ធម្មោ, ចរតុ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ។ អថ ខោ សោ លិច្ឆវិ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ចោរិំ បព្ពាជេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តស្ស លិច្ឆវិស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ចោរិំ បព្ពាជេស្សតី’’តិ! អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចោរិំ បព្ពាជេតីតិ បព្ពាជេសីតិ (ក.)? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចោរិំ បព្ពាជេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៦៨៣. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ជានំ ចោរិំ វជ្ឈំ វិទិតំ អនបលោកេត្វា រាជានំ វា សង្ឃំ វា គណំ វា បូគំ វា សេណិំ វា អញ្ញត្រ កប្បា វុដ្ឋាបេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៦៨៤. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ អញ្ញេ វា តស្សា អារោចេន្តិ, សា វា អារោចេតិ។

ចោរី នាម យា បញ្ចមាសកំ វា អតិរេកបញ្ចមាសកំ វា អគ្ឃនកំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយតិ, ឯសា ចោរី នាម។

វជ្ឈា នាម យំ កត្វា វជ្ឈប្បត្តា ហោតិ។

វិទិតា នាម អញ្ញេហិ មនុស្សេហិ ញាតា ហោតិ ‘‘វជ្ឈា ឯសា’’តិ។

អនបលោកេត្វាតិ អនាបុច្ឆា។

រាជា នាម យត្ថ រាជា អនុសាសតិ, រាជា អបលោកេតព្ពោ។

សង្ឃោ នាម ភិក្ខុនិសង្ឃោ វុច្ចតិ, ភិក្ខុនិសង្ឃោ អបលោកេតព្ពោ។

គណោ នាម យត្ថ គណោ អនុសាសតិ, គណោ អបលោកេតព្ពោ។

បូគោ នាម យត្ថ បូគោ អនុសាសតិ, បូគោ អបលោកេតព្ពោ។

សេណិ នាម យត្ថ សេណិ អនុសាសតិ, សេណិ អបលោកេតព្ពោ។

អញ្ញត្រ កប្បាតិ ឋបេត្វា កប្បំ។ កប្បំ នាម ទ្វេ កប្បានិ – តិត្ថិយេសុ វា បព្ពជិតា ហោតិ អញ្ញាសុ វា ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតា។ អញ្ញត្រ កប្បា ‘‘វុដ្ឋាបេស្សាមី’’តិ គណំ វា អាចរិនិំ វា បត្តំ វា ចីវរំ វា បរិយេសតិ, សីមំ វា សម្មន្នតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ញត្តិយា ទុក្កដំ។ ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា។ កម្មវាចាបរិយោសានេ ឧបជ្ឈាយាយ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ គណស្ស ច អាចរិនិយា ច អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

អយម្បីតិ បុរិមំ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសន្តិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៦៨៥. ចោរិយា ចោរិសញ្ញា អញ្ញត្រ កប្បា វុដ្ឋាបេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ចោរិយា វេមតិកា អញ្ញត្រ កប្បា វុដ្ឋាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ចោរិយា អចោរិសញ្ញា អញ្ញត្រ កប្បា វុដ្ឋាបេតិ, អនាបត្តិ។ អចោរិយា ចោរិសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អចោរិយា វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អចោរិយា អចោរិសញ្ញា, អនាបត្តិ។

៦៨៦. អនាបត្តិ អជានន្តី វុដ្ឋាបេតិ, អបលោកេត្វា វុដ្ឋាបេតិ, កប្បកតំ វុដ្ឋាបេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

ទុតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៣. តតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៨៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ភទ្ទាយ កាបិលានិយា អន្តេវាសិនី ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ ភណ្ឌិត្វា គាមកំ គាមកេ (ស្យា.) ញាតិកុលំ អគមាសិ។ ភទ្ទា កាបិលានី តំ ភិក្ខុនិំ អបស្សន្តី ភិក្ខុនិយោ បុច្ឆិ – ‘‘កហំ ឥត្ថន្នាមា, ន ទិស្សតី’’តិ! ‘‘ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ, អយ្យេ, ភណ្ឌិត្វា ន ទិស្សតី’’តិ។ ‘‘អម្មា, អមុកស្មិំ គាមកេ ឯតិស្សា ញាតិកុលំ។ តត្ថ គន្ត្វា វិចិនថា’’តិ។ ភិក្ខុនិយោ តត្ថ គន្ត្វា តំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ , ឯកិកា អាគតា, កច្ចិសិ អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘អប្បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆិស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ , ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។

៦៨៨. តេន ខោ បន សមយេន ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ សាកេតា សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ។ អន្តរាមគ្គេ នទី តរិតព្ពា ហោតិ។ អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ នាវិកេ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘សាធុ នោ, អាវុសោ, តារេថា’’តិ។ ‘‘នាយ្យេ, សក្កា ឧភោ សកិំ តារេតុ’’ន្តិ។ ឯកោ ឯកំ ឧត្តារេសិ។ ឧត្តិណ្ណោ ឧត្តិណ្ណំ ទូសេសិ។ អនុត្តិណ្ណោ អនុត្តិណ្ណំ ទូសេសិ។ តា បច្ឆា សមាគន្ត្វា បុច្ឆិំសុ – ‘‘កច្ចិសិ, អយ្យេ, អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ! ត្វំ បន, អយ្យេ, អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ។ អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ សាវត្ថិំ គន្ត្វា ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆិស្សតី’’តិ! អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆតី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆិស្សតិ! នេតំ , ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។

៦៨៩. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ កោសលេសុ ជនបទេ សាវត្ថិំ គច្ឆន្តា គន្ត្វា (ក.) សាយំ អញ្ញតរំ គាមំ ឧបគច្ឆិំសុ។ តត្ថ អញ្ញតរា ភិក្ខុនី អភិរូបា ហោតិ ទស្សនីយា បាសាទិកា។ អញ្ញតរោ បុរិសោ តស្សា ភិក្ខុនិយា សហ ទស្សនេន បដិពទ្ធចិត្តោ ហោតិ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ តាសំ ភិក្ខុនីនំ សេយ្យំ បញ្ញបេន្តោ តស្សា ភិក្ខុនិយា សេយ្យំ ឯកមន្តំ បញ្ញាបេសិ។ អថ ខោ សា ភិក្ខុនី សល្លក្ខេត្វា – ‘‘បរិយុដ្ឋិតោ អយំ បុរិសោ; សចេ រត្តិំ អាគច្ឆិស្សតិ, វិស្សរោ មេ ភវិស្សតី’’តិ, ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អញ្ញតរំ កុលំ គន្ត្វា សេយ្យំ កប្បេសិ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ រត្តិំ អាគន្ត្វា តំ ភិក្ខុនិំ គវេសន្តោ ភិក្ខុនិយោ ឃដ្ដេសិ។ ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ អបស្សន្តិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘និស្សំសយំ ខោ សា ភិក្ខុនី បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ។

អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន យេន តា ភិក្ខុនិយោ តេនុបសង្កមិ។ ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ? ‘‘នាហំ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ។ ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសិស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសីតិ វិប្បវសីតិ (ក.)? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ។

៦៩០. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ កោសលេសុ ជនបទេ សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ។ តត្ថ អញ្ញតរា ភិក្ខុនី វច្ចេន បីឡិតា ឯកិកា ឱហីយិត្វា ឱហិយិត្វា (ក.) បច្ឆា អគមាសិ។ មនុស្សា តំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា ទូសេសុំ។ អថ ខោ សា ភិក្ខុនី យេន តា ភិក្ខុនិយោ តេនុបសង្កមិ។ ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, ឯកិកា ឱហីនា, កច្ចិសិ អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយិស្សតីតិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៦៩១. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យ, ឯកា វា គណម្ហា ឱហីយេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៦៩២. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យាតិ បរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបំ បឋមំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស, ទុតិយំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អបរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស ឧបចារំ បឋមំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ទុតិយំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យាតិ នទី នាម តិមណ្ឌលំ បដិច្ឆាទេត្វា យត្ថ កត្ថចិ ឧត្តរន្តិយា ភិក្ខុនិយា អន្តរវាសកោ តេមិយតិ។ បឋមំ បាទំ ឧត្តរន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ទុតិយំ បាទំ ឧត្តរន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យាតិ សហ អរុណុគ្គមនា ទុតិយិកាយ ភិក្ខុនិយា ហត្ថបាសំ វិជហន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ វិជហិតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

ឯកា វា គណម្ហា ឱហីយេយ្យាតិ អគាមកេ អរញ្ញេ ទុតិយិកាយ ភិក្ខុនិយា ទស្សនូបចារំ វា សវនូបចារំ វា វិជហន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ វិជហិតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៦៩៣. អនាបត្តិ ទុតិយិកា ភិក្ខុនី បក្កន្តា វា ហោតិ វិព្ភន្តា វា កាលង្កតា វា បក្ខសង្កន្តា វា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

តតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៤. ចតុត្ថសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៩៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភណ្ឌនការិកា ហោតិ កលហការិកា វិវាទការិកា ភស្សការិកា សង្ឃេ អធិករណការិកា។ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តស្សា កម្មេ ករីយមានេ បដិក្កោសតិ។ តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន។ អថ ខោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ – ‘‘ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បក្កន្តា’’តិ , ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ អាបត្តិយា អទស្សនេ អទស្សនេន (ក.) ឧក្ខិបិ។ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកេ តំ ករណីយំ តីរេត្វា បុនទេវ សាវត្ថិំ បច្ចាគច្ឆិ។ ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆិ។ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, មយិ អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆី’’តិ? ‘‘ឯវញ្ហេតំ, អយ្យេ, ហោតិ យថា តំ អនាថាយា’’តិ។ ‘‘កិស្ស បន ត្វំ, អយ្យេ, អនាថា’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយំ អនាថា អប្បញ្ញាតា, នត្ថិ ឥមិស្សា កាចិ បដិវត្តា’’តិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ អទស្សនេន (ក.) ឧក្ខិបិំសូ’’តិ។

ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី – ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា, នេវ ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា។ មយំ ខោ ជានាម កម្មម្បិ កម្មទោសម្បិ កម្មវិបត្តិម្បិ កម្មសម្បត្តិម្បិ។ មយំ ខោ អកតំ វា កម្មំ ការេយ្យាម កតំ វា កម្មំ កោបេយ្យាមា’’តិ, លហុំ លហុំ ភិក្ខុនិសង្ឃំ សន្និបាតេត្វា ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឱសារេសិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេតីតិ ឱសារេសីតិ (ក.)? ‘‘សច្ចំ , ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៦៩៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៦៩៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

សមគ្គោ នាម សង្ឃោ សមានសំវាសកោ សមានសីមាយំ ឋិតោ។

ឧក្ខិត្តា នាម អាបត្តិយា អទស្សនេ វា អប្បដិកម្មេ វា អប្បដិនិស្សគ្គេ វា អទស្សនេន វា អប្បដិកម្មេន វា អប្បដិនិស្សគ្គេន វា (ក.), អទស្សនេ វា អប្បដិកម្មេ វា បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ វា (?) ឧក្ខិត្តា។

ធម្មេន វិនយេនាតិ យេន ធម្មេន យេន វិនយេន។

សត្ថុសាសនេនាតិ ជិនសាសនេន ពុទ្ធសាសនេន។

អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃន្តិ កម្មការកសង្ឃំ អនាបុច្ឆា។

អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទន្តិ គណស្ស ឆន្ទំ អជានិត្វា។

‘‘ឱសារេស្សាមី’’តិ គណំ វា បរិយេសតិ, សីមំ វា សម្មន្នតិ , អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា, កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៦៩៧. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ឱសារេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ វេមតិកា ឱសារេតិ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ឱសារេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៦៩៨. អនាបត្តិ កម្មការកសង្ឃំ អបលោកេត្វា ឱសារេតិ, គណស្ស ឆន្ទំ ជានិត្វា ឱសារេតិ, វត្តេ វត្តន្តិំ ឱសារេតិ, អសន្តេ កម្មការកសង្ឃេ ឱសារេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

ចតុត្ថសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៥. បញ្ចមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៩៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី អភិរូបា ហោតិ ទស្សនីយា បាសាទិកា។ មនុស្សា ភត្តគ្គេ សុន្ទរីនន្ទំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា អវស្សុតា អវស្សុតាយ សុន្ទរីនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អគ្គមគ្គានិ ភោជនានិ ទេន្តិ។ សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី យាវទត្ថំ ភុញ្ជតិ; អញ្ញា ភិក្ខុនិយោ ន ចិត្តរូបំ លភន្តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា សុន្ទរីនន្ទា អវស្សុតា អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិស្សតិ ភុញ្ជិស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី អវស្សុតា អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទតិ ភុញ្ជតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី អវស្សុតា អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិស្សតិ ភុញ្ជិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧០០. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អវស្សុតា អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧០១. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

អវស្សុតា នាម សារត្តា អបេក្ខវតី បដិពទ្ធចិត្តា។

អវស្សុតោ នាម សារត្តោ អបេក្ខវា បដិពទ្ធចិត្តោ។

បុរិសបុគ្គលោ នាម មនុស្សបុរិសោ, ន យក្ខោ ន បេតោ ន តិរច្ឆានគតោ, វិញ្ញូ បដិពលោ សារជ្ជិតុំ។

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឧទកទន្តបោនំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម។

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ។

‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

ឧទកទន្តបោនំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ឯកតោអវស្សុតេ ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧០២. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ឧទកទន្តបោនំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ឧភតោអវស្សុតេ យក្ខស្ស វា បេតស្ស វា បណ្ឌកស្ស វា តិរច្ឆានគតមនុស្សវិគ្គហស្ស វា ហត្ថតោ ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ឧទកទន្តបោនំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ឯកតោអវស្សុតេ ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ឧទកទន្តបោនំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧០៣. អនាបត្តិ ឧភតោអនវស្សុតា ហោន្តិ, ‘‘អនវស្សុតោ’’តិ ជានន្តី បដិគ្គណ្ហាតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

បញ្ចមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៦. ឆដ្ឋសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧០៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី អភិរូបា ហោតិ ទស្សនីយា បាសាទិកា។ មនុស្សា ភត្តគ្គេ សុន្ទរីនន្ទំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា អវស្សុតា សុន្ទរីនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អគ្គមគ្គានិ ភោជនានិ ទេន្តិ។ សុន្ទរីនន្ទា ភិក្ខុនី កុក្កុច្ចាយន្តី ន បដិគ្គណ្ហាតិ។ អនន្តរិកា ភិក្ខុនី សុន្ទរីនន្ទំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, ន បដិគ្គណ្ហាសី’’តិ? ‘‘អវស្សុតា, អយ្យេ’’តិ។ ‘‘ត្វំ បន, អយ្យេ, អវស្សុតា’’តិ? ‘‘នាហំ, អយ្យេ, អវស្សុតា’’តិ។ ‘‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា, យតោ ត្វំ អនវស្សុតា។ ឥង្ឃំ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា, ភុញ្ជ វា’’តិ។

យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯវំ វក្ខតិ – ‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា, យតោ ត្វំ អនវស្សុតា។ ឥង្ឃ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា ភុញ្ជ វា’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯវំ វទេតិ – ‘‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា យតោ ត្វំ អនវស្សុតា! ឥង្ឃ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា ភុញ្ជ វា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯវំ វក្ខតិ – ‘‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា យតោ ត្វំ អនវស្សុតា; ឥង្ឃ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា ភុញ្ជ វា’’។ នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧០៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯវំ វទេយ្យ – ‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា, យតោ ត្វំ អនវស្សុតា។ ឥង្ឃ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា ភុញ្ជ វា’តិ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧០៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

ឯវំ វទេយ្យាតិ – ‘‘កិំ តេ, អយ្យេ, ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ករិស្សតិ អវស្សុតោ វា អនវស្សុតោ វា, យតោ ត្វំ អនវស្សុតា។ ឥង្ឃ, អយ្យេ, យំ តេ ឯសោ បុរិសបុគ្គលោ ទេតិ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ ត្វំ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទ វា ភុញ្ជ វា’’តិ ឧយ្យោជេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តស្សា វចនេន ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ភោជនបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

ឧទកទន្តបោនំ ‘‘បដិគ្គណ្ហា’’តិ ឧយ្យោជេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តស្សា វចនេន ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧០៧. ឯកតោអវស្សុតេ យក្ខស្ស វា បេតស្ស វា បណ្ឌកស្ស វា តិរច្ឆានគតមនុស្សវិគ្គហស្ស វា ហត្ថតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ‘‘ខាទ វា ភុញ្ជ វា’’តិ ឧយ្យោជេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តស្សា វចនេន ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ភោជនបរិយោសានេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស។ ឧទកទន្តបោនំ បដិគ្គណ្ហាតិ ឧយ្យោជេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តស្សា វចនេន ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧០៨. អនាបត្តិ ‘‘អនវស្សុតោ’’តិ ជានន្តី ឧយ្យោជេតិ, ‘‘កុបិតា ន បដិគ្គណ្ហាតី’’តិ ឧយ្យោជេតិ, ‘‘កុលានុទ្ទយតាយ ន បដិគ្គណ្ហាតី’’តិ ឧយ្យោជេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

ឆដ្ឋសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៧. សត្តមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧០៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ ភណ្ឌិត្វា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ចណ្ឌកាឡី ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី (ក.) កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧១០. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេយ្យ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ ឯវមស្ស វចនីយា – ‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមីតិ, អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’តិ។ ឯវញ្ច សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ វុច្ចមានា តថេវ បគ្គណ្ហេយ្យ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា តស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យាវតតិយញ្ចេ សមនុភាសីយមានា តំ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ , អយម្បិ ភិក្ខុនី យាវតតិយកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧១១. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

កុបិតា អនត្តមនាតិ អនភិរទ្ធា អាហតចិត្តា ខិលជាតា។

ឯវំ វទេយ្យាតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ។

សា ភិក្ខុនីតិ យា សា ឯវំវាទិនី ភិក្ខុនី។ ភិក្ខុនីហីតិ អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ។

យា បស្សន្តិ យា សុណន្តិ តាហិ វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ។ អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ ឥច្ចេតំ កុសលំ, នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សុត្វា ន វទន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សង្ឃមជ្ឈម្បិ អាកឌ្ឍិត្វា វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ។ អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ ឥច្ចេតំ កុសលំ, នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សមនុភាសិតព្ពា។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សមនុភាសិតព្ពា។ ព្យត្តាយ ភិក្ខុនិយា បដិពលាយ សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៧១២. ‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសេយ្យ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ.… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ។ កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសតិ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យស្សា អយ្យាយ ខមតិ ឥត្ថន្នាមាយ ភិក្ខុនិយា សមនុភាសនា តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ, សា តុណ្ហស្ស; យស្សា នក្ខមតិ សា, ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.…។

‘‘សមនុភដ្ឋា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

ញត្តិយា ទុក្កដំ។ ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា។ កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ សង្ឃាទិសេសំ អជ្ឈាបជ្ជន្តិយា ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

យាវតតិយកន្តិ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ អាបជ្ជតិ, ន សហ វត្ថុជ្ឈាចារា។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៧១៣. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ វេមតិកា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស ។ អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧១៤. អនាបត្តិ អសមនុភាសន្តិយា, បដិនិស្សជ្ជន្តិយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

សត្តមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៨. អដ្ឋមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧១៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, ទោសគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, មោហគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’’តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ចណ្ឌកាឡី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ‘‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’’តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧១៦. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេយ្យ – ‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, ទោសគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, មោហគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ, ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’តិ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ ឯវមស្ស វចនីយា – ‘មាយ្យេ, កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ ទោសគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ មោហគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោតិ។ អយ្យា ខោ ឆន្ទាបិ គច្ឆេយ្យ, ទោសាបិ គច្ឆេយ្យ, មោហាបិ គច្ឆេយ្យ, ភយាបិ គច្ឆេយ្យា’តិ។ ឯវញ្ច សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ វុច្ចមានា តថេវ បគ្គណ្ហេយ្យ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា តស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យាវតតិយញ្ចេ សមនុភាសីយមានា តំ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី យាវតតិយកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧១៧. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេតិ អធិករណំ នាម ចត្តារិ អធិករណានិ – វិវាទាធិករណំ, អនុវាទាធិករណំ, អាបត្តាធិករណំ, កិច្ចាធិករណំ។

បច្ចាកតា នាម បរាជិតា វុច្ចតិ។

កុបិតា អនត្តមនាតិ អនភិរទ្ធា អាហតចិត្តា ខិលជាតា។

ឯវំ វទេយ្យាតិ – ‘‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’’តិ។

សា ភិក្ខុនីតិ យា សា ឯវំវាទិនី ភិក្ខុនី។

ភិក្ខុនីហីតិ អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ។

យា បស្សន្តិ យា សុណន្តិ តាហិ វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’តិ។ អយ្យា ខោ ឆន្ទាបិ គច្ឆេយ្យ…បេ.… ភយាបិ គច្ឆេយ្យា’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សុត្វា ន វទន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សង្ឃមជ្ឈម្បិ អាកឌ្ឍិត្វា វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’តិ។ អយ្យា ខោ ឆន្ទាបិ គច្ឆេយ្យ…បេ.… ភយាបិ គច្ឆេយ្យា’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សមនុភាសិតព្ពា។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សមនុភាសិតព្ពា។ ព្យត្តាយ ភិក្ខុនិយា បដិពលាយ សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៧១៨. ‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’តិ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសេយ្យ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កិស្មិញ្ចិទេវ អធិករណេ បច្ចាកតា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ឆន្ទគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ…បេ.… ភយគាមិនិយោ ច ភិក្ខុនិយោ’តិ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសតិ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យស្សា អយ្យាយ ខមតិ ឥត្ថន្នាមាយ ភិក្ខុនិយា សមនុភាសនា តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ, សា តុណ្ហស្ស; យស្សា នក្ខមតិ, សា ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.…។

‘‘សមនុភដ្ឋា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

ញត្តិយា ទុក្កដំ។ ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា។ កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ សង្ឃាទិសេសំ អជ្ឈាបជ្ជន្តិយា ញត្តិយា ទុក្កដំ។ ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

យាវតតិយកន្តិ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ អាបជ្ជតិ, ន សហ វត្ថុជ្ឈាចារា។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៧១៩. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេស្ស។ ធម្មកម្មេ វេមតិកា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧២០. អនាបត្តិ អសមនុភាសន្តិយា, បដិនិស្សជ្ជន្តិយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ ។

អដ្ឋមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

៩. នវមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧២១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អន្តេវាសិកា ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរិស្សន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកាតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរិស្សន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧២២. ‘‘ភិក្ខុនិយោ បនេវ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខុនីហិ ឯវមស្សុ វចនីយា – ‘ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’តិ។ ឯវញ្ច តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខុនីហិ វុច្ចមានា តថេវ បគ្គណ្ហេយ្យុំ, តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខុនីហិ យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា តស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យាវតតិយញ្ចេ សមនុភាសីយមានា តំ បដិនិស្សជ្ជេយ្យុំ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យុំ, ឥមាបិ ភិក្ខុនិយោ យាវតតិយកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧២៣. ភិក្ខុនិយោ បនេវាតិ ឧបសម្បន្នាយោ វុច្ចន្តិ។

សំសដ្ឋា វិហរន្តីតិ សំសដ្ឋា នាម អននុលោមិកេន កាយិកវាចសិកេន សំសដ្ឋា វិហរន្តិ។

បាបាចារាតិ បាបកេន អាចារេន សមន្នាគតា។

បាបសទ្ទាតិ បាបកេន កិត្តិសទ្ទេន អព្ភុគ្គតា។

បាបសិលោកាតិ បាបកេន មិច្ឆាជីវេន ជីវិតំ កប្បេន្តិ។

ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកាតិ អញ្ញមញ្ញិស្សា កម្មេ ករីយមានេ បដិក្កោសន្តិ។

អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកាតិ អញ្ញមញ្ញំ វជ្ជំ បដិច្ឆាទេន្តិ។

តា ភិក្ខុនិយោតិ យា តា សំសដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ។

ភិក្ខុនីហីតិ អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ។

យា បស្សន្តិ យា សុណន្តិ តាហិ វត្តព្ពា – ‘‘ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជន្តិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សុត្វា ន វទន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តា ភិក្ខុនិយោ សង្ឃមជ្ឈម្បិ អាកឌ្ឍិត្វា វត្តព្ពា – ‘‘ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជន្តិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ តា ភិក្ខុនិយោ សមនុភាសិតព្ពា។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សមនុភាសិតព្ពា។ ព្យត្តាយ ភិក្ខុនិយា បដិពលាយ សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៧២៤. ‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ ឥត្ថន្នាមា ច ឥត្ថន្នាមា ច ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមញ្ច ឥត្ថន្នាមញ្ច ភិក្ខុនិយោ សមនុភាសេយ្យ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ ឥត្ថន្នាមា ច ឥត្ថន្នាមា ច ភិក្ខុនិយោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមញ្ច ឥត្ថន្នាមញ្ច ភិក្ខុនិយោ សមនុភាសតិ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យស្សា អយ្យាយ ខមតិ ឥត្ថន្នាមាយ ច ឥត្ថន្នាមាយ ច ភិក្ខុនីនំ សមនុភាសនា តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ, សា តុណ្ហស្ស; យស្សា នក្ខមតិ, សា ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.…។

‘‘សមនុភដ្ឋា សង្ឃេន, ឥត្ថន្នាមា ច ឥត្ថន្នាមា ច ភិក្ខុនិយោ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា, កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ សង្ឃាទិសេសំ អជ្ឈាបជ្ជន្តីនំ ញត្តិយា ទុក្កដំ ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ។ ទ្វេ តិស្សោ ឯកតោ សមនុភាសិតព្ពា។ តតុត្តរិ ន សមនុភាសិតព្ពា។

ឥមាបិ ភិក្ខុនិយោតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចន្តិ។

យាវតតិយកន្តិ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ អាបជ្ជន្តិ, ន សហ វត្ថុជ្ឈាចារា។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ.… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ។

៧២៥. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ វេមតិកា ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជន្តិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧២៦. អនាបត្តិ អសមនុភាសន្តីនំ, បដិនិស្សជ្ជន្តីនំ, ឧម្មត្តិកានំ, អាទិកម្មិកានន្តិ។

នវមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

១០. ទសមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧២៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនីសង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វទេតិ – ‘‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ តុម្ហេយេវ (ស្យា.) សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា វេភស្សា (សី. ស្យា.) ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ‘ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’’តិ។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វក្ខតិ – សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ…បេ.… វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតីតិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វទេតិ – សំសដ្ឋាវ អយ្យេ តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតីតិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វក្ខតិ – សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ…បេ.… វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតីតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧២៨. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯវំ វទេយ្យ – ‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’តិ។ សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ ឯវមស្ស វចនីយា – ‘មា, អយ្យេ, ឯវំ អវច – សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’តិ។ ឯវញ្ច សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ វុច្ចមានា តថេវ បគ្គណ្ហេយ្យ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា តស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យាវតតិយញ្ចេ សមនុភាសីយមានា តំ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី យាវតតិយកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ។

៧២៩. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។

ឯវំ វទេយ្យាតិ – ‘‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ’’។

តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយាតិ អវញ្ញាយ។

បរិភវេនាតិ បារិភព្យតា។

អក្ខន្តិយាតិ កោបេន។

វេភស្សិយាតិ វិភស្សីកតា វិភស្សិកតាយ (សី.)។

ទុព្ពល្យាតិ អបក្ខតា។

ឯវមាហ – ‘‘ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិចិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’តិ។

សា ភិក្ខុនីតិ យា សា ឯវំវាទិនី ភិក្ខុនី។

ភិក្ខុនីហីតិ អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ។

យា បស្សន្តិ យា សុណន្តិ តាហិ វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, ឯវំ អវច – ‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ…បេ.… វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សុត្វា ន វទន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សង្ឃមជ្ឈម្បិ អាកឌ្ឍិត្វា វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, ឯវំ អវច – ‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ…បេ.… វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’’’តិ។ ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា។ តតិយម្បិ វត្តព្ពា។ សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ សា ភិក្ខុនី សមនុភាសិតព្ពា។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សមនុភាសិតព្ពា។ ព្យត្តាយ ភិក្ខុនិយា បដិពលាយ សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៧៣០. ‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី សង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វទេតិ – ‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា ។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’តិ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសេយ្យ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ឯសា ញត្តិ។

‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ។ អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី សង្ឃេន សមនុភដ្ឋា ភិក្ខុនិយោ ឯវំ វទេតិ – ‘សំសដ្ឋាវ អយ្យេ, តុម្ហេ វិហរថ។ មា តុម្ហេ នានា វិហរិត្ថ។ សន្តិ សង្ឃេ អញ្ញាបិ ភិក្ខុនិយោ ឯវាចារា ឯវំសទ្ទា ឯវំសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ តា សង្ឃោ ន កិញ្ចិ អាហ។ តុម្ហញ្ញេវ សង្ឃោ ឧញ្ញាយ បរិភវេន អក្ខន្តិយា វេភស្សិយា ទុព្ពល្យា ឯវមាហ – ភគិនិយោ ខោ សំសដ្ឋា វិហរន្តិ បាបាចារា បាបសទ្ទា បាបសិលោកា, ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស វិហេសិកា, អញ្ញមញ្ញិស្សា វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា។ វិវិច្ចថាយ្យេ។ វិវេកញ្ញេវ ភគិនីនំ សង្ឃោ វណ្ណេតី’តិ។ សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ។ សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសតិ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ យស្សា អយ្យាយ ខមតិ ឥត្ថន្នាមាយ ភិក្ខុនិយា សមនុភាសនា តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ, សា តុណ្ហស្ស; យស្សា នក្ខមតិ, សា ភាសេយ្យ។

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ.…។

‘‘សមនុភដ្ឋា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។

ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា, កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ សង្ឃាទិសេសំ អជ្ឈាបជ្ជន្តិយា ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ។

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ។

យាវតតិយកន្តិ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ អាបជ្ជតិ, ន សហវត្ថុជ្ឈាចារា។

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ។

សង្ឃាទិសេសោតិ សង្ឃោវ តស្សា អាបត្តិយា មានត្តំ ទេតិ, មូលាយ បដិកស្សតិ, អព្ភេតិ, ន សម្ពហុលា ន ឯកា ភិក្ខុនី។ តេន វុច្ចតិ ‘‘សង្ឃាទិសេសោ’’តិ។ តស្សេវ អាបត្តិនិកាយស្ស នាមកម្មំ អធិវចនំ, តេនបិ វុច្ចតិ ‘‘សង្ឃាទិសេសោ’’តិ។

៧៣១. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស ។ ធម្មកម្មេ វេមតិកា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។ ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស។

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។

៧៣២. អនាបត្តិ អសមនុភាសន្តិយា, បដិនិស្សជ្ជន្តិយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។

ទសមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។

ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ, អយ្យាយោ, សត្តរស សង្ឃាទិសេសា ធម្មា – នវ បឋមាបត្តិកា, អដ្ឋ យាវតតិយកា។ យេសំ ភិក្ខុនី អញ្ញតរំ វា អញ្ញតរំ វា អាបជ្ជតិ, តាយ ភិក្ខុនិយា ឧភតោសង្ឃេ បក្ខមានត្តំ ចរិតព្ពំ។ ចិណ្ណមានត្តា ភិក្ខុនី យត្ថ សិយា វីសតិគណោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ តត្ថ (សា ភិក្ខុនី) ( ) (កត្ថបិ នត្ថិ) អព្ភេតព្ពា។ ឯកាយបិ ចេ ឩនោ វីសតិគណោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ តំ ភិក្ខុនិំ អព្ភេយ្យ។ សា ច ភិក្ខុនី អនព្ភិតា, តា ច ភិក្ខុនិយោ គារយ្ហា, អយំ តត្ថ សាមីចិ។

តត្ថាយ្យាយោ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? ទុតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? តតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’’? បរិសុទ្ធេត្ថាយ្យាយោ, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ។

សត្តរសកំ និដ្ឋិតំ។

ភិក្ខុនិវិភង្គេ សង្ឃាទិសេសកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ។